De verhuizing van de verzorgingsstaat

evelien tonkens en jan willem duyvendak 250 van Boltanski & Thévenot hierin een centrale plaats zou moeten innemen, in aanvulling op de huiselijke logica. De civiele logica organiseert solidariteit met vreemden (terwijl de huiselijke logica solidariteit met bekenden organiseert). Alle burgers participeren in de civiele logica op voet van gelijkheid en leveren zo een eigen- zinnige bijdrage aan de kwaliteit van die publieke sfeer. De basis voor deze gelijkheid is hun kwetsbaarheid en hun onderworpen- heid aan lot en toeval. Natuurlijk hebben ze zelf enige invloed op hun levensloop maar, anders dan de term ‘zelfredzaamheid’ suggereert, hebben ze geen controle over hun lot. De huiselijke logica vereist relatief weinig collectieve inspanning. Solidariteit met vreemden vereist wél collectieve organisatie, teneinde de ge- volgen van lot en toeval, en daarmee ongelijkheid, te beperken. De laatste jaren maken velen zich zorgen over groeiende kloven tussen sociale klassen en bevolkingsgroepen (De Beer & Van Pinxteren 2016 ; Benschop 2016 ; Bovens 2015 ; Van Eijk e.a. 2015 ; Vrooman e.a. 2014 ). In de civiele logica bestaat de mogelijk- heid dat er zich collectieve, anonieme en activerende voorzieningen ontwikkelen die deze kloven enigszins beperken en ‘vreemden’, ondanks verschil in sociale klasse en culturele en etnische achter- grond, als lotsverbondenen erkennen.