De verhuizing van de verzorgingsstaat

noten 278 ix ) De percentages die het cbs in de statistiek ‘Zorgkosten; kerncijfers’ noemt, zijn iets hoger omdat de kosten van asiel en kinderopvang hier ook in zitten. In de hier genoemde percentages zijn de uitgaven voor asiel en kinderopvang er afgetrokken. x ) In dit hoofdstuk worden de zorgkosten uitgedrukt als percentage van het bbp. Deze manier van uitdrukken zou de indruk kunnen wekken dat de zorg ‘dus’ 13 procent van het bbp kost. Dat is echter te kort door de bocht, want zorg en ondersteuning dragen op hun beurt ook weer bij aan het bbp: de salarissen van thuiszorgmedewerkers, verpleegkundigen en Wmo-consulenten en wijkteammedewerkers zijn een onderdeel van het bbp. Niet voor niets hebben gemeenten het regelmatig over de ‘zorgeconomie’. xi ) Het cpb noemt overigens lagere percentages dan het cbs en komt op 9 procent van het bbp, omdat het cpb alleen de collectief gefinancierde zorg meetelt, en bijvoorbeeld niet het geld dat mensen kwijt zijn aan eigen bijdragen of voor de aanvullende verzekering. xii ) Deze berekening is gemaakt op grond van begrotingen, Kamerbrieven en andere stukken van het ministerie en vng . Omroep Max heeft indertijd aan de Rekenkamer gevraagd of de berekening klopt, en de Rekenkamer zei dat deze klopte. xiii) Dat idee is, gezien het huidige belang van de hoofdlijnenakkoorden bij het beheersen van de zorgkosten, inmiddels verlaten. Zie verderop. xiv) Het gaat daarbij deels om geld en taken die vóór 2015 ook al tot het gemeentelijk domein behoorden, dus niet alleen om geld dat in 2015 is overgeheveld. xv ) Vragen van Kamerlid Leijten ( sp ) van 1 juli 2016 naar aanleiding van voorpaginanieuws Trouw van 30 juni 2016 over ons tussenrapport Een mooie gedachte (Bredewold e.a. 2016 ). xvi ) Hoofdstuk 7 , Afstand nemen van nabijheid, van Marc Hoijtink en hoofdstuk 9 , Zorg en geld, van Mirjam de Rijk vormen geen onderdeel van het onderzoeksproject De belofte van nabijheid .