De verhuizing van de verzorgingsstaat

de negen beloften van nabijheid 47 miserende en deskundige afstand plaatst beleid respectievelijk vertrouwde , stabiele en alledaagse nabijheid. Die omvatten daarmee de negen beloften waarmee we dit hoofdstuk begonnen. Ten tweede wordt daarmee ook de kwetsbaarheid en eenzijdig- heid van het nabijheidsideaal zichtbaar. De waarden die de ver- schillende vormen van afstand vertegenwoordigen – betrouwbaar- heid, deskundigheid en dynamiek – zijn in de huiselijke logica niet goed geborgd. Dit lichten we hier toe. Betrouwbaarheid is de eerste waarde die onder druk staat. Nabijheid belooft maatwerk per persoon, maar hoe weten we of maatwerk op betrouwbare wijze tot stand komt? In hoofdstuk 8 staan we hier uitgebreid bij stil. Procedurele rechtvaardigheid is zwak geregeld. Wie zich onrechtvaardig behandeld voelt, kan zich theoretisch beroepen op de regels, maar dat geldt in de hui- selijke logica mogelijk als een blijk van wantrouwen. Bovendien kan ongelijke behandeling vrij eenvoudig verdedigd worden als maatwerk. Deskundigheid is de tweede waarde die op het spel staat. Be- leid verkiest alledaagse nabijheid boven deskundige afstand, maar verdringt daarmee mogelijk specialistische kennis en uitwisseling. Die uitwisseling is in de professionele logica een voorwaarde om als beroepsgroep deskundigheid te verdiepen en te onderhouden; in de huiselijke logica is daar geen aandacht voor. Op de vraag wat dit betekent voor professionals en hun relaties met hulpvragers, komen we in dit boek uitvoerig terug in de hoofdstukken 3 , 5 en 8 . Dynamiek en keuzevrijheid, ten derde, maken plaats voor stabi- liteit. Hoewel er nadelen zaten aan al te dynamische hulpverle- ningsverhoudingen (‘vijftien hulpverleners over de vloer’), ging het wel gepaard met een zekere mate van keuzevrijheid. Deze keuzevrijheid wordt met stabilisering van het hulpverlenings- aanbod ingeperkt: jouw wijk wordt bediend door jouw wijkteam. Ook het toenemende beroep op hulp uit het netwerk beperkt mogelijk de keuzevrijheid van zorgbehoevenden en hun naasten.