De verhuizing van de verzorgingsstaat

femmianne bredewold en loes verplanke 98 terechtkomt. Slechts 3 van de 66 door ons geobserveerde keuken- tafelgesprekken resulteerden in een grotere betrokkenheid van sociale contacten. Hoe is deze tegenstelling te begrijpen? Tussen droom en daad staan zoals zo vaak veel praktische bezwaren, zo kunnen we constateren op basis van ons onderzoek. Professio- nals lopen tegen de grenzen van hun mogelijkheden en professio- nele normen aan omdat in het overheidsbeleid over zelfredzaam- heid en informele hulp aannames schuilgaan die in de praktijk niet blijken te kloppen. Ten eerste lijkt beleid ervan uit te gaan dat er altijd groei mo- gelijk is, bij alle burgers. Dat alle mensen aan te spreken zijn op zogenaamde eigen kracht en anders wel op hulp van sociale con- tacten. Maar wij constateren dat het juist mensen met proble- men zijn die bij het wijkteam aankloppen. Deze mensen hebben regelmatig ook kwetsbare sociale contacten. Een groter beroep op hun netwerk is dan illusoir. Ze zijn niet ‘zelfredzaam’ en een groot deel van hen zal dat ook nooit helemaal worden. Ten tweede lijkt een uitgangspunt van het overheidsbeleid dat familieleden, vrienden en buren nog te weinig doen. Dat er nog een reservoir aan familie en verdere sociale contacten bestaat waaruit te putten valt. Ons onderzoek laat evenals veel ander onderzoek (De Boer 2017 ; De Klerk e.a. 2017 ) zien dat naasten − en dan met name familieleden − al betrokken zijn. In 45 van de 66 keukentafelgesprekken die wij bijwoonden, boden sociale contacten al ondersteuning. Familieleden, maar in mindere mate ook vrienden en buren, doen boodschappen, stofzuigen, helpen met administratie en de was, gaan mee naar afspraken bij de dok- ter of in het ziekenhuis en zo meer. Uit angst voor overbelasting van degenen die hen al helpen, kloppen deze hulpvragers bij het sociale wijkteam aan. Het is sowieso de vraag of het keukenta- felgesprek wel de meest geschikte plaats is om iemands sociale contacten te verkennen. De tijd ontbreekt om het netwerk echt te leren kennen, laat staan het te versterken. Bovendien zijn vaak