De verhuizing van de verzorgingsstaat

ik blijf een kwetsbaar mens met een kwetsbaar netwerk 99 degenen die het meest betrokken zijn bij de hulpvrager aanwezig bij zo’n keukentafelgesprek en vragen professionals juist aan hen ommeer te doen. Terwijl zij al (te) veel doen. Het lijkt er ten derde op dat de overheid vergeet dat sociale re- laties niet vanzelfsprekend rooskleurig zijn; dat mensen in rela- ties ook kunnen worstelen met conflicten en ongelijke machts- verhoudingen (Tronto 1993 ). Dit kan elkaar helpen behoorlijk in de weg staan. Daarnaast wordt over het hoofd gezien dat mensen mobieler zijn geworden, waardoor we er niet voetstoots van uit kunnen gaan dat er genoeg familieleden in de buurt wonen die ondersteuning kunnen bieden. De beperkte mogelijkheden van sommige sociale contacten vormen dus een fundamenteel pro- bleem bij het inschakelen van hulp, en sociaal beleid zou hiermee rekening moeten houden. Tot slot laten onze bevindingen zien dat mensen die zorg no- dig hebben vaak worstelen met afhankelijkheid en bang zijn om hun naasten te belasten. Dit heeft onder meer te maken met de grote omslag die het beleid nog niet zo lang geleden op dit punt heeft gemaakt. Eerder was je zelfredzaam als je op tijd een beroep deed op professionele zorg, nu ben je zelfredzaam als je je soci- ale contacten om hulp vraagt. Mensen zijn er niet aan gewend om dit nieuwe paradigma in de praktijk te brengen (Van Stolk & Wouters 1983 ; Clarke & Newman 2007 ; Tonkens 2012 ; Jager- Vreugdenhil 2012 ) en zijn daardoor terughoudend om hulp te vra- gen (Linders 2010 ; Kampen e.a. 2013 ; Grootegoed 2013 ). Terwijl beleidsmakers verwachten dat mensen nog meer voor elkaar zullen zorgen, toont ons onderzoek dat sociale profes- sionals barrières tegenkomen bij hun opdracht om mensen te stimuleren hun sociale contacten om ondersteuning te vragen. Deze barrières maken duidelijk dat de grote nadruk op zelfred- zaamheid en het aansturen op zoveel mogelijk informele zorg niet het hart van het sociale overheidsbeleid kan en moet zijn. Verabsolutering van dat ideaal kan schadelijke effecten hebben.