De verhuizing van de verzorgingsstaat

marc hoijtink 164 een intieme en ondersteunende ervaring). De grap van een soci- aal werker over het sinterklaasgedicht van de gemeente waarmee dit hoofdstuk startte, richtte zich tegen de dominantie van het eigen-kracht-discours dat uit het gedicht spreekt (‘eigen kracht is het enige dat tellen gaat’). De grap over de poster van de gemeen- te − ‘Loslaten is liefde’ − was gericht tegen het impliciete beeld dat professionals mensen afhankelijk maken en dus moeten leren ‘loslaten’. Scott zou deze grap opvatten als een hidden transcript of anger : een manier van professionals om daartegen te ageren door dat beeld te ridiculiseren. Met de grap − ‘Liefde is vasthou- den’ − maakte de sociaal werker ruimte voor een eigen opvatting over professionaliteit waarin present blijven in het leven van be- woners ook een uitdrukking van goed werk is. Humor is echter ambigu. Humor maakt desidentificatie mo- gelijk met nieuwe beelden van professionaliteit die aan sociaal werkers opgedrongen worden, maar de onderliggende kwesties van hun ongemak en worstelingen blijven ongemoeid. Zoals de vraag wie bijvoorbeeld bepaalt dat zij een instrument als de zrm gebruiken, of de opvatting dat ‘eigen kracht het enige is dat tel- len gaat’. Humor past professionals, anders gezegd, ook aan de situatie aan. Humor kan daarom andere varianten van verzet in de weg staan. Een belangrijke reden daarvoor is dat sociaal wer- kers het gevoel hebben dat protesteren weinig zin heeft, iets wat hun in het voorbeeld over de deportatiegrap ook letterlijk door de trainer voorgehouden werd (‘de discussie is een beetje zinloos’). Humor helpt sociaal werkers dan om voorbij pijnlijke gevoelens van machteloosheid te komen, of, zoals een professional het na afloop van de training verwoordde: ‘Er is allang gekozen dat we met die dingen gaan werken joh, en de trainer doet ook gewoon haar werk, je kunt zo’n middag dan beter leuk maken.’