De verhuizing van de verzorgingsstaat

afstand nemen van nabijheid 163 ment dat juist om die reden door steeds meer gemeenten in Ne- derland gebruikt wordt’. De trainer vond de discussie daarom ook wel ‘een beetje zinloos’, zo vervolgde ze, zeker omdat ‘ook deze gemeente gewoon gekozen heeft om hiermee te gaan werken, net als andere gemeenten’. Dat was ook de reden waarom de gemeen- te haar ingehuurd had, zo gaf zij aan: om een training te geven. De professional antwoordde dat ze haar inzet ook waardeerde, en het ook wel interessant vond, maar ze ‘wist niet hoe zoiets in de praktijk door de gemeente gebruikt wordt’, en ze hield er ‘abso- luut niet van om etiketten uit te delen met een soort boodschap: u bent goedgekeurd en u niet’. De trainer knikte en zei dat ze ‘het daar heel erg mee eens’ was. Ze benadrukte nog eens dat dit he- lemaal niet de bedoeling was, waarna een andere sociaal werker een grap maakte over ‘aanstaande deportaties van gezinnen die na een jaar hulp een te lage score hebben’ en iedereen erg moest lachen, inclusief de trainer. Nadat iedereen uitgelachen was, startte de oefening in goede sfeer en werd er gereflecteerd op de zelfredzaamheidscores die pro- fessionals gaven in de casussen, waarbij de deportatiegrap nog drie keer langskwam en telkens voor veel hilariteit en gelach zorgde. Paradoxaal De deportatiegrap is een voorbeeld van hoe stil verzet zich via humor manifesteert. Geen enkele professional stond op en wei- gerde om de zrm te gebruiken en toch werd er oppositie gevoerd via humor. Door de bril van Scott zijn de grappen te begrijpen als acts of resistance . In het voorbeeld van de deportatiegrap ne- men de professionals afstand van het centrale idee van zelfred- zaamheid als ijkpunt voor de kwaliteit van hun werk. Zij uiten zo hun ongemak over het gebruik van het instrument én zij to- nen zich via humor hierover solidair met elkaar (samen lachen is