De verhuizing van de verzorgingsstaat

marc hoijtink 162 zrm is, zo besloot de trainer haar introductie, een ‘hulpmiddel’ om de mate van zelfredzaamheid van mensen en gezinnen op ver- schillende levensgebieden te ‘meten’ door daar een score voor te geven op een schaal van 1 (niet zelfredzaam) tot en met 5 (volledig zelfredzaam). Na de introductie was het idee dat professionals gingen oefenen met de zrm door de scores voor verschillende levens- gebieden in te vullen voor een zelfgekozen casus. Vervolgens zou er gezamenlijk gereflecteerd worden op de scores. Voordat de professionals van start gingen, vroeg een sociaal werker zich echter af waarom er achter de leefgebieden eigenlijk per se een score op ‘zelfredzaamheid moest komen’. Toen de trai- ner haar vragend aankeek, zei de professional dat ze zich ‘erg on- prettig’ voelde bij het idee om mensen en gezinnen in een ‘hokje te duwen’. De professional wilde bewoners ook geen ongemak- kelijk gevoel geven door hier expliciet naar te vragen. De mensen die zij ondersteunde, waren immers vaak verre van zelfredzaam, zo gaf zij aan. Bovendien, zo vervolgde ze, wat zegt zo’n score nu ‘eigenlijk over de kwaliteit van mijn werk’? Zij kreeg bijval van een collega die in andere bewoordingen hetzelfde ongemak uitte, waarop de trainer beide professionals bedankte omdat het haar de gelegenheid gaf ‘om een misverstand uit de wereld te helpen’. Een misverstand dat zij helaas vaker tegenkwam, zo merkte zij op. De trainer vertelde de professionals dat de zrm ‘inderdaad niets zegt over de kwaliteit van jullie werk’ en dat zij daarin ‘dus helemaal gelijk hebben’, want, zo vervolgde de trainer, ‘het in- strument is niets meer dan een neutraal en objectief middel om de mate van zelfredzaamheid van mensen in kaart te brengen, maar spreekt daar verder geen waardeoordeel over uit’. De zrm ‘doet zelf niets’, zo gaf de trainer aan. Na een korte stilte zei een van de andere professionals dat zij toch ‘met een ongemakkelijk gevoel’ bleef zitten. De trainer herhaalde daarop nog maar eens dat het instrument ‘neutraal is en zelf helemaal niets doet’. Het is, zo gaf zij aan, ‘niets meer dan een bewezen objectief instru-