De verhuizing van de verzorgingsstaat

afstand nemen van nabijheid 161 Humor In het sociaal werk is het belang van humor in contact met men- sen en gezinnen welbekend. Brok en Volbracht ( 2016 ) spreken in hun boek over sociaal werk bijvoorbeeld over de ‘humorinterven- tie’. Sociaal werkers zetten humor in om een sfeer van nabijheid te creëren en zo vertrouwen te winnen van mensen die zij hel- pen en ondersteunen. Humor speelde verrassend genoeg bij soci- aal werkers die in dit onderzoek gevolgd zijn ook een centrale rol in hun dagelijkse omgang met beleid. Heel veel humor ontstond niet zozeer spontaan en ongericht, maar was veeleer een directe respons op beleid. De humor doet daarin het tegenovergestelde van wat sociaal werkers meestal met humor doen in het contact met cliënten: met grappen creëren ze tot het beleid juist afstand. De bestudeerde humor is paradoxaal. Enerzijds nemen sociaal werkers via humor afstand van nieuwe beelden van professiona- liteit die hun opgedrongen worden. Anderzijds past humor hen aan. Dit is goed te illustreren aan de hand van observaties tijdens een training die professionals volgden over de ‘Zelfredzaamheid- Matrix’. Het centrale idee van zelfredzaamheid materialiseert zich in de dagelijkse praktijk van sociaal werkers onder meer in het ge- bruik van de Zelfredzaamheid-Matrix, in dit hoofdstuk verder af- gekort als zrm . De zrm is een instrument dat professionals in staat moet stellen om de mate van zelfredzaamheid van mensen te ‘meten’. In deze gemeente volgden sociaal werkers een training om te leren hoe zij het instrument moesten gebruiken. De trainer introduceerde tijdens deze training de zrm met een verhaal over de herkomst ervan en de wijze waarop deze door onderzoekers is aangepast aan de Nederlandse context. Daarna vertelde de trainer over de verschillende leefgebieden van de zrm , zoals geestelijke gezondheid, huisvesting, lichamelijke gezondheid, inkomen, werk en opleiding of maatschappelijke participatie en justitie. De