De verhuizing van de verzorgingsstaat

ruimte voor professionals? 187 8 Ruimte voor professionals? Een kwestie van geven of nemen Thomas Kampen en Evelien Tonkens ‘Meer ruimte voor professionals’ is een van de uitvoeringscredo’s van de decentralisaties. Maar wat betekent meer ruimte? Meer vrij- heid? Meer taken? Bevoegdheden? Zeggenschap? Tijd? Dit alles? Meer ruimte staat in elk geval tegenover bureaucratie. Tegenover handelen vastleggen in regels en procedures. Maar welke ruimte ontstaat er precies als je bureaucratie terugdringt? Daarvoor is het noodzakelijk eerst te bekijken met welke argumenten bureaucratie verdedigd en bestreden wordt. De socioloog Max Weber, grondlegger van denken over bureau- cratie, wees ons op de deugden van bureaucratische organisaties, zoals onpartijdigheid en voorspelbaarheid. Bureaucratieën zijn onpartijdig en voorspelbaar, omdat de regels bepalen en niet de mensen. Hoe bureaucratischer een organisatie, hoe minder ruim- te degenen hebben die er werken. Weber zag dit gebrek aan ruimte als een waarde van de bureaucratie, want het maakt dienstverle- ning onafhankelijk van het humeur, de vooringenomenheid of de overtuiging van de mensen in de uitvoering. Regels zijn daaren- tegen voor iedereen gelijk en uitvoering geschiedt zonder aanzien des persoons.