De verhuizing van de verzorgingsstaat

jan willem duyvendak en evelien tonkens 22 Ook de geïnspireerde logica speelt een belangrijke rol in de de- centralisaties. De geïnspireerde logica dicht waarde toe aan inspi- ratie, verlichting en creativiteit, en het streven naar hogere doelen die het alledaagse overstijgen en transformeren. Hogere doelen zijn bijvoorbeeld vrede, rechtvaardigheid, gelijkheid, duurzaam- heid of solidariteit. Het gaat om het creëren van een betere we- reld. De geïnspireerde logica is wars van regels en reglementen die inspiratie en creativiteit beperken. De decentralisaties wor- den regelmatig in termen van de geïnspireerde logica gelegiti- meerd, vooral als reactie op de kritiek dat de industriële logica bij de decentralisaties domineert omdat het allemaal alleen maar over geld (bezuinigingen) en efficiëntie zou gaan. Nee, zeggen pleitbezorgers van decentralisaties, onder de ‘transformatie’ en ‘transities’ ligt een bezield, geïnspireerd verhaal. We zien de geïn- spireerde logica in de decentralisaties vooral terug bij pleitbezor- gers zoals transitiedeskundige Jan Rotmans, ondernemer Arash Aazami en organisatiepsycholoog Anke Siegers. Zij maken van nabijheid een hoger, transcendent doel. Wie de belofte van na- bijheid tracht te realiseren, voert niet zomaar een taak uit maar werkt mee aan een betere wereld, aan een heuse transformatie, zo niet een transitie, zo luidt hun boodschap. En wie daar niet van overtuigd is, zit die wenselijke maar ook onvermijdelijke ontwikkeling slechts in de weg. Jan Rotmans zegt het op zijn per- soonlijke website zo: Nederland zal de komende decennia transformeren naar een nieuwe samenleving waarin de machtsverhoudingen zoals we die nu kennen radicaal zijn omgegooid. Dit is geen idealistisch vergezicht, maar de onontkoombare uitkomst van de kantel- periode waarin Nederland zich nu bevindt. Alle maatschappe- lijke sectoren waarin niet de mens centraal staat naderen hun houdbaarheidsdatum. Mensen ontwikkelen zelf alternatieven en voeren die uit. Samen vormen zij de beweging van onderop,