De verhuizing van de verzorgingsstaat

inleiding 21 logica. Hulp geven en vragen in huiselijke kring – ook centrale elementen in het zelfredzaamheidsideaal, zij het meer verstopt − passen tegelijkertijd weer heel goed in de huiselijke logica. Het is niet uitsluitend de huiselijke logica die zoveel meer gewicht krijgt in de decentralisaties. Ook andere logica’s van Boltanski en Thévenot krijgen een groter belang. Dit zijn de in- dustriële logica, de geïnspireerde logica, de logica van de roem en de marktlogica. In de industriële logica draait het om efficiëntie. Mensen zijn waardevol als ze productief zijn. Als ze ervoor zor- gen dat werkzaamheden normaal verlopen omdat ze aan vragen en verwachtingen voldoen. Ze zijn waardevol als radartje in een efficiënte machinerie én als ze deze machinerie op efficiënte ma- nier gaande weten te houden. De industriële logica komen we in ons onderzoek tegen, want veel beleid wordt gelegitimeerd met een beroep op stijgende kosten en de inefficiëntie van afstande- lijke professionals, indicatiestellingen en doorverwijsloketten. Maar het is niet de industriële logica pur sang . We zien dat de be- lofte van nabijheid van de huiselijke logica wordt gecombineerd met een belofte van efficiëntie vanuit de industriële logica. Bijvoor- beeld in de veelvoorkomende slogan dat met de decentralisaties de kosten worden beheerst én mensen meer voor elkaar gaan doen. Er kunnen zich echter ook botsingen voordoen in de nieuwe zorgarrangementen, bijvoorbeeld tussen de industriële en de huise- lijke logica. Stel, een lid van het wijkteam komt bij iemand thuis en gaat daar helemaal op in de huiselijke logica, om vervolgens ter plekke met behulp van de Zelfredzaamheid-Matrix een indicatie te stellen die vanuit de industriële logica legitiem is maar van weinig begrip getuigt van de ‘huiselijkheid’. Vanuit de industriële logica probeer je schaarse hulpbronnen zo efficiënt mogelijk te verdelen op basis van standaardprocedures, en daar hoort het gebruiken van bijvoorbeeld de Zelfredzaamheid-Matrix bij. In de huiselijke logica is weinig plaats voor standaardprocedures, die geen recht doen aan concrete alledaagse verhoudingen tussen specifieke personen.