De verhuizing van de verzorgingsstaat

inleiding 25 belang doordat een deel van het werk dat voorheen als professi- oneel gold, nu wordt gedaan door mensen zonder opleiding. Wie primair belang hecht aan huiselijkheid, ziet professionals als ge- mankeerde mantelzorgers en gemankeerde vrijwilligers: mensen die door opleiding en dus formele kennis maar gehinderd wor- den om echt nabij te zijn. Maar er is ook meer plaats voor huise- lijkheid binnen professioneel werken. De professional moet ook meer huiselijk zijn en doen: bij de mensen thuis komen, de kat en de hond aaien, naast de cliënt staan, en contact leggen met diens familie. Wat doet dit met hun professionaliteit? Daarbij verschuift ook de betekenis van professionaliteit doordat profes- sionals veelal zijn gaan werken in brede sociale wijkteams waar- in ieder geacht wordt een generalist (in plaats van een specialist) te zijn. Wat doet dit met de betekenis van professionaliteit? Dit komt in de hoofdstukken 7 en 8 ter sprake. • Hoe democratisch is de belofte van nabijheid? Eerdergenoemde onderzoeken hebben uitgewezen dat er weinig steun is voor de verschuiving van zorg van de civiele naar de huise- lijke logica. Hoe zien wij dat in de praktijk terug? Roept de ver- schuiving naar de huiselijke logica gevoelens van verzet of van schuld en schaamte op bij degenen die zorg en hulp nodig hebben? Kunnen burgers protesteren, zowel individueel (tegen bijvoor- beeld de indicatiestelling) als collectief (tegen bijvoorbeeld het verlies van rechten)? Deze vragen komen met name aan de orde in de hoofdstukken 4, 5 en 8 , waarbij emoties van betrokkenen veel aandacht krijgen. In de volgende hoofdstukken komen de voorgaande kwesties uit- gebreid aan de orde, evenals in het afrondende hoofdstuk, waarin we expliciet op de genoemde drie thema’s terugkomen. Maar we beginnen nu, in hoofdstuk 2 , met een analyse van het beleids- discours waarmee de verhuiselijking van de zorg in de afgelopen