De verhuizing van de verzorgingsstaat

evelien tonkens en thomas kampen 42 Kortom, nabijheid als tegengestelde van professionaliteit impli- ceert drie beloften van nabijheid in te lossen: situationele kennis ofwel ‘aansluiten op de vraag’ (tegenover specialistische kennis), ‘ontzorgen en normaliseren’ met alledaagse taal (tegenover vaktaal) en ten slotte preventie op basis van een alledaagse kijk (tegenover de klinische blik). Stabiele nabijheid versus de markt Het nabijheidsideaal is ten derde te begrijpen als een reactie op de afstand van de ideaaltypische marktlogica . In de marktlogica zorgt marktwerking voor dynamiek. Aanbieders concurreren om de gunst van de consument. De consument heeft keuzevrijheid, want de werking van de markt is afhankelijk van de vraag. Neemt de vraag toe, dan is er meer winst mogelijk voor aanbieders. Daar- op zullen meer aanbieders tot de markt toetreden en dat zal de keuzevrijheid verder vergroten. Daardoor nemen concurrentie en dynamiek aan de aanbodkant toe, wat de innovatie stimuleert. Afstand zit nadrukkelijk in de marktlogica ingebouwd. Aan- bieders houden elkaar buiten de deur om te kunnen concurreren en worden daartoe bovendien gedwongen om concurrentiever- valsing te voorkomen. Marktrelaties zijn gemakkelijk te ver- breken. Aanbestedingsprocedures, concurrentie en ruimte voor nieuwe aanbieders versterken dit proces. Dit houdt het aanbod dynamisch en dwingt aanbieders ertoe te streven naar de beste prijs-kwaliteitverhouding. De marktlogica zien we ook terug in het sociale domein. Het gaat daar echter, net als elders in de publieke sector, om mark- ten die door de overheid gecreëerd en beheerst moeten worden en waar burgers in staat moeten worden gesteld om als consumen- ten vrije keuzes te maken. Er wordt daarom veel tijd en aandacht gestoken in het vergelijkbaar en dus meetbaar maken van dien-