De verhuizing van de verzorgingsstaat

hoe huiselijk is de keukentafel? 69 Maar dat blijkt lang niet het hele verhaal. Wanneer professio- nals in huis komen voor een indicatiestelling, dan doet de indus- triële logica al snel haar intrede, gesymboliseerd door de Zelfred- zaamheid-Matrix. Verstoring van de huiselijke setting treedt nog sterker op in het kader van de Participatiewet, omdat professio- nals daarin expliciet een controlerende rol hebben gekregen, en in geval van ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing van kinde- ren. Deze spanningen tussen logica’s, die zich sterk aan de keuken- tafel manifesteren, worden door hulpvragers als verwarrend en ingewikkeld ervaren. Het maakt hen dan argwanend tegenover hulpverleners: waarom komen ze nu ‘werkelijk’? Professionals zijn ambivalent over de vele bedoelde en onbedoelde gevolgen van het binnentreden in de huiselijke setting van hun cliënten, mede afhankelijk van waarom ze precies aan de keukentafel aan- schuiven. Ze ervaren zelf spanningen tussen verschillende logi- ca’s en zijn het onderling ook oneens over welke logica passend is in de huiselijke sfeer van het keukentafelgesprek. Een cliëntondersteuner zou kunnen helpen om spanningen rond de keukentafel en machtsverschillen tussen hulpvragers en hulpverleners te verkleinen. Hoewel het recht op hulp door een onafhankelijke cliëntondersteuner in de wet is vastgelegd, zijn we in ons onderzoek slechts één keer een cliëntondersteuner te- gengekomen. Uit recent onderzoek van het scp (Kromhout e.a. 2018 ) blijkt dat bij zowel hulpvragers als hulpverleners nauwelijks bekend is dat hulpvragers recht hebben op hulp van een cliënt- ondersteuner. Hier ligt dus een zeer urgente voorlichtingstaak voor gemeenten en zorgorganisaties.