TSV 3 - najaar 2020

Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken NAJAAR 2020 nummer 3 21 antwoord luidt nee, althans niet door iedereen in gelijkemate. Volgens Hans Boutellier, lid van de TijdelijkeWerkgroep Sociale Impact van de Coronacrisis , is het ‘ een onmiskenbaar feit dat het virus (…) verschillend uitpakt voor verschillende groepen’. 1 Het komt erop neer dat de coronacrisis een aantal groepen zwaarder treft dan andere, voornamelijk flexwerkers, zzp’ers, asielzoekers en statushouders, multiprobleemgezinnen, dak- en thuislozen enmensenmet ggz-problematiek. Groepen die omverschillende redenen een beperktemaatschappelijke weerbaarheid hebben. Flexwerkers Met de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW) voorziet het kabinet 2miljoen werkenden van een inko- men. De veronderstelling achter de NOW-regeling is dat bedrijven hun vaste krachten in dienst houden. Flexibele krachten daaren- tegenmogen ze wel ontslaan. En dat gebeurt dan ook: mensen met een nul-uren-contract worden enmasse aan de kant gezet. Vooral jongeren, zelfstandigen, arbeidsmigranten, statushouders, en laaggeschoolden in de horeca en detailhandel zijn hiervan de dupe en zien hun inkomsten soms fors teruglopen. 2 Uit een representatieve steekproef van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) onder 1050 Nederlanders van 18 jaar en ouder, blijkt dat ruim30 procent van de Nederlanders verwacht door de coronacrisis in financiële problemen te komen. 3 Dat die verwachting niet van realisme is gespeend, blijkt uit de Stresstest huishoudens van het Centraal Planbureau (CPB) en de Autoriteit FinanciëleMarkten (AFM). 4 De test toont aan dat ruim 106.000 gezinnen binnen een half jaar van werkloosheid in grote financiële nood komen, zelfs als ze gebruikmaken van de Tozo- of de NOW-regeling. Dat beeld is somber, maar waarschijnlijk niet donker genoeg nu de regering heeft besloten omde NOW-regeling vanaf 1 oktober gelei- delijk af te bouwen, van 90 procent vergoeding naar 60 procent vergoeding van de loonsom. Bovendien komen bedrijven vanaf oktober alleen nog in aanmerking voor loonondersteuning als ze minimaal 30 procent omzetverlies hebben, thans 20 procent. Dat zal ertoe leiden dat veel bedrijven ‘alleenmaar sneller afscheid nemen van hun personeel’, aldus FNV-voorzitter Han Busker. 5 Kortom, het is goed voorstelbaar dat straks nogmeer huishoudens in geldnood raken. Vooral huishoudens met eenmigratieach- tergrond, eenoudergezinnen, alleenstaanden tot AOW-leeftijd, huishoudens met bijstand en diemet een laagopgeleide hoofd- kostwinner komen door een economische crisis vaak in de armoede terecht. 6 We hebben het hier niet alleen over mensen in loondienst, maar ook over zzp’ers. Zzp’ers Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) telt ons land thans 1,5miljoen zelfstandigen, waarvan 1,1miljoen zonder personeel en 354.000met personeel. 7 Van die totale groep heeft 20 procent een Tozo-aanvraag ingediend. De normbedragen zijn net aan genoeg voor alleenstaanden en echtparen zonder kinderen om in de basisbehoeften te voorzien, maar onvoldoende om sociaal te participeren. Voor alleenstaande ouders en echt- parenmet kinderen zijn de normbedragen hoe dan ook te laag. Per 1 oktober perkt de regering de toegang tot de nooduitkering van zzp’ers in: wiemeer dan 46.250 euro op zijn rekening heeft, komt niet langer in aanmerking. Er geldt al een partnertoets: als de partner van de zelfstandige te veel verdient, krijgt de laatste geen Crisis met nieuwe scheidslijnen