TSV 3 - najaar 2020

Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken NAJAAR 2020 nummer 3 29 B eemsterboer: ‘Schagen heeft net als alle andere gemeenten dat geld hard nodig. Zo zijn wij veel geld kwijt aan de inzet van extra handhaving en de uitvoe- ring van de Tijdelijke overbruggings- regeling zelfstandig ondernemers. Tegenover die hogere uitgaven staan minder inkomsten uit toeristen-, precario- en parkeerbelasting.’ Extra hulppakket is niet genoeg Als de extramiljoenen via het gemeentefonds worden verdeeld, dan kan Schagenmet zijn deel de rekening voor dit jaar voldoen. ‘Dat is mooi’, zegt de wethouder, omer in één adem aan toe te voegen dat daarmee ‘de financieringsproblemen in het sociaal domein lang niet zijn opgelost. Los van de coronacrisis komen we daar structureel geld tekort.’ Elke gemeente heeft algemene reser- ves die ze in noodgevallen kunnen aanspreken. ‘De coronacrisis is zo’n noodgeval. De reserves plus de extra middelen die het Rijk heeft toegezegd, gebruiken we omde gevolgen van de crisis voor onze inwoners zoveel mogelijk te verzachten. Maar dat is geen oplossing voor de sinds de decen- tralisaties in 2015 almaar oplopende tekorten in het sociaal domein.’ Toont de wethouder zich een rups- je-nooit-genoeg en knoopt hij met deze opmerking onvergelijkbare grootheden aan elkaar? ‘Beslist niet, ik ben al langere tijd ongerust over de tekorten in het sociaal domein. Tekorten die door de coronacrisis alleenmaar groter zullen worden. De werkloosheid neemt sterk toe, en naar verwachting zullen steeds meer mensen zorg nodig hebben.’ Herijking met nare gevolgen Alsof het vooruitzicht nog niet somber genoeg is, kondigde deminister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren in juni van dit jaar aan het gemeente- fonds waar jaarlijks 31,5miljard euro in omgaat, te herijken. De herijking moet de verdeling van demiddelen meer in overstemming brengenmet ‘uiteenlopende regionale ontwikke- lingen, zoals groei en krimp, de bete- kenis van toegenomen samenwerking voor verdeling van demiddelen en de informatie-uitwisseling’. Beemsterboer: ‘Als de Tweede Kamer dit voorstel zou aannemen, krijgen kleinere gemeenten – tot 50.000 inwo- ners − straks minder geld per inwoner uit het gemeentefonds, en grotere gemeenten – vanaf 250.000 inwoners –meer. De financiële problemen van kleinere gemeenten zullen rap onbe- heersbaar worden.’ Sprekend over de gevolgen voor zijn eigen gemeente, zegt hij: ‘Schagen zet sterk in op preventiemet obesi- tasprogramma’s, sport voor de jeugd, en ontmoetingen voor ouderen om eenzaamheid te bestrijden. Ook investeren we in de versterking van de sociale samenhang in onze gemeente. Daar geeft het Rijk ons te weinig geld voor.’ ‘Gesteld dat het parlement het huidige voorstel tot herverdeling van het gemeentefonds aanneemt, danmoeten we jaarlijks 33 euro per inwoner inleveren. Het komt erop neer dat we straks structureel 1,5 miljoen eurominder te besteden hebben – een forse korting als je kijkt naar ons totale budget van 116miljoen euro. En dan staan we voor de keuze: snijden in preventieprogramma’s en wachtlijsten laten oplopen óf minder aan wegenonderhoud, bibliotheken en zwembaden en andere sportaccom- modaties uitgeven.’ Omniet voor dat dilemma geplaatst te worden, is Beemsterboer een actie gestart waarbij hij gemeenten oproept omzich op de jaarvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeen- ten uit te spreken tegen de herverde- ling én te pleiten voor meer middelen voor het sociaal domein voor alle gemeenten. Bronnen • https://www.rijksoverheid.nl/onder- werpen/coronavirus-financiele-regelin- gen/overzicht-financiele-regelingen/ tozo/wat-en-voor-wie • https://www.rijksoverheid.nl/ onderwerpen/financien-gemeen- ten-en-provincies/documenten/ kamerstukken/2018/07/06/kamer- brief-over-heroverweging-financiele-ver- houdingen • https://www.nporadio1.nl/radio-een- vandaag/onderwerpen/64021-2020- 08-28-kleine-gemeenten-hebben-het- zwaar-en-dat-zorgt-voor-lastige-ge- sprekken-over-zorg-dit-moet-toch-niet- nodig-zijn-in-een-rijk-land Jan van Dam is journalist. Actieomonmogelijke keuze tevoorkomen Wethouder Jelle Beemsterboer van Schagen is blij met het eind augustus door het Rijk toegezegde extra hulppakket van 777 miljoen euro aan provincies en gemeenten om de financiële gevolgen van de coronacrisis op te vangen (boven op het eerdere bedrag van 566 miljoen). Die is hard nodig. Crisis met nieuwe scheidslijnen