TSV 3 - najaar 2020

Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken NAJAAR 2020 nummer 3 59 COLUMN Samira Shadid Docent bij de social work-opleiding van de Hogeschool van Amsterdam en columniste van Sociale Vraagstukken Colofon Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken Jaargang 113 nummer 3 najaar 2020 Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken verschijnt viermaal per jaar in cahiervorm en eenmaal als jaarboek. Uitgever MOVISIE Redactieadres Postbus 19129 3501 DC Utrecht T (030) 789 21 60 F (030) 789 21 11 I www.socialevraagstukken.nl Hoofdredactie Marcel Ham, m.ham@movisie.nl Themaredactie Jan van Dam Fotoredactie Tiva Pam Redactie Sebastian Abdallah, Krijn van Beek, Lia van Doorn, Lilian Linders, Stijn Verhagen, Imrat Verhoeven, Nanke Verloo, Sanneke Verweij, Evelien Vos Redactieraad Hans Boutellier, Evelien Tonkens Eindredactie gedachtenwoorden, www.gedachtenwoorden.nl Basislay-out en opmaak Len Blonk, vadding.studio Medewerkers aan dit nummer Peter Boelhouwer, Marcel Canoy, Lia van Doorn, Sandra van Dijk, Radboud Engbersen, Sander Griek, Menno Hurenkamp, Nadja Jungmann, Mariël Kanne, Monique Kremer, Jos van der Lans, Jelle van der Meer, Jurriaan Omlo, Piet-Hein Peeters, Marc Räkers, Samira Shadid, Marij Swinkels, Arjan Vliegenthart, Evelien Vos, Fenneke Wekker Omslagfoto David Rozing Druk Wilco, Amersfoort Abonnementenadministratie Hexspoor Postbus 258 5280 AG Boxtel Antwoordnummer 16524 5280 WJ Boxtel T (0411) 62 26 83 E tsv@hexspoor.nl Bankrekening: NL11RABO0157497690, t.n.v. MOVISIE Utrecht Jaarabonnement 2020 Particulier € 82,50 Instelling € 145,00 Student € 47,50 Buitenland € 120,00 Losse nummers € 15 Auteursrecht voorbehouden Behoudens de door de wet gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. ISSN 09210-2116 MENSENRECHTEN A fgelopen week zag ik Fahrenheit 11/9 , waarin documentairemaker Michael Moore zoals vanouds tegen Amerikaanse heilige huisjes aanschopt. Hij zoekt deze keer antwoord op de vraag hoe Trump in hemelsnaam president van Amerika wist te worden. Hij vond zijn antwoord onder andere in de waterleidingen van Flint, gelegen in de Amerikaanse staat Michigan. In Flint was het kraanwater in april 2014 plots geel, oranje en bruin. Wat bleek? Het kraanwater bevatte een te hoog percentage lood. De inwoners van Flint kwamen hier echter pas twee jaar later achter, waardoor zij jaren zijn blootgesteld aan loodvergiftiging. Inwoners zullen hun hele leven moeten kampen met de gevolgen hiervan: miskramen, een verlaagd IQ, blauw tandvlees, hersenschade, ontwikkelingsachterstanden en de dood. De schuldige in dit verhaal? De overheid. Om precies te zijn: gouverneur Snyder. Hij had in 2014 besloten om het waternet van Flint aan te sluiten op een vervuilde rivier. Toen burgers in 2014 bij hem aanklopten om te melden dat het water stonk en een vreemde kleur had, werden hun klachten weggewuifd. Bovendien was hij al langere tijd op de hoogte van het vervuilde water. Toen nota bene Obama in 2016 in Flint op bezoek kwam om de situatie te herzien, werden de burgers eveneens niet serieus genomen. Moraal van het verhaal: hoe verlies je democratische stemmers? Door onvoldoende naar hen te luisteren. Door de structurele problemen waar burgers tegenaan lopen weg te wuiven als ‘onbelangrijk’. Te hoge percentages lood in drinkwater zijn in Nederland ook te vinden. Neem de situatie in Amsterdam-Noord, waar ik als community organizer werk. De loden leidingen geven dezelfde gezondheidsproblemen als in Flint. Burgers dienen hun water te halen uit de waterpomp op straat. Eerst was ik wat verbaasd toen een aantal Noorderlingen mij vertelde niet meer te stemmen. Naarmate ik langer in Amster- dam-Noord rondloop, snap ik het een stuk beter. Bewoners voelen zich ongehoord, onbegrepen en bedrogen door de politiek. Niet alleen worden politieke beloftes niet nageleefd, ook mensenrechten worden geschonden op het gebied van schoon drinkwater, huis- vesting en voedselveiligheid. Als community organizer ben ik samen met Noorderlingen aan het kijken hoe zij politieke invloed kunnen uitoefenen. In het geval van de loden leidingen durft de gemeente namelijk niet de verantwoorde- lijke corporaties op het matje te roepen, noch enige sancties aan de jarenlange blootstelling te verbinden. Sociaal werk is daarmee in de kern een mensenrechtenberoep. De sociaal werker moet mensen- rechtenschending signaleren en bevechten. Als sociaal werkers hebben we misschien toegang tot deuren waar gemarginaliseerde groepen geen toegang toe krijgen. We dienen nog te vaak kleine brandjes te blussen, maar zien de structurele problemen. Maat- schappelijk werk heeft te lang aan symptoombestrijding gedaan, het wordt tijd om het monster in de bek te kijken.