De verhuizing van de verzorgingsstaat

emotiemanagement aan de keukentafel 109 Mee- en voorleven Een tweede vorm van emotiemanagement betreft de combinatie van meeleven en voorleven. Professionals uiten eerst medeleven en gaan dan over tot voorleven van enthousiasme over zorgzaam- heid in huiselijke kring, onderlinge hulp en eigen verantwoordelijk- heid. Deze vorm observeerden we tijdens 8 van de 66 gesprekken. Professionals tonen passende emoties en leven bijvoorbeeld voor dat mensen zich verantwoordelijk moeten voelen, ook al doen ze in hun eigen ogen al genoeg. In een keukentafelgesprek met een eenzame vrouw op leeftijd en haar dochter, geeft de dochter aan dat zij graag zou zien dat haar moeder een persoonsgebonden bud- get krijgt zodat zij ook met iemand boodschappen kan doen en er iemand meegaat naar de dokter. Het wijkteamlid laat zien dat moeder en dochter moeten openstaan voor alternatieven: ‘Daar zijn ook vrijwilligers voor die dergelijke taken op zich nemen en er moet natuurlijk gekeken worden wat het sociaal netwerk zelf kan. Dat is nu eenmaal de nieuwe wetgeving.’ Dochter: ‘Ja, maar we doen al vreselijk veel en daar lopen we nu eigenlijk in vast.’ Het wijkteamlid reageert begripvol: ‘Ja, dat kan ik me voorstellen en het is ook fijn dat jullie al zoveel doen, maar de wetgeving is nu toch echt zo dat we moeten verkennen wat er op voorliggend terrein mogelijk is.’ Even later besluit het wijkteamlid dit onderwerp met de conclusie: ‘Wat we gaan doen, is bekijken of ik een maatje of een vrijwilliger voor u kan vinden die met u leuke dingen kan doen.’ (p208-o) De professional leeft mee (‘dat kan ik me voorstellen’) en leeft voor (‘Dat is nu eenmaal de nieuwe wetgeving’). Daarmee is de weg be- reid om een vrijwilliger in te schakelen en geen professionele zorg. Tijdens een keukentafelgesprek met een jonge moeder met bor-