De verhuizing van de verzorgingsstaat

emotiemanagement aan de keukentafel 117 Verzet tegen beleid: zorgen delen en uiten Professionals kunnen zich niet altijd vinden in de beleidsop- dracht van meer zorgverantwoordelijkheid voor de sociale om- geving van cliënten. In de loop van het gesprek leven zij zich in de situatie van cliënten in, delen hun zorgen en oordelen soms dat cliënten professionele ondersteuning nodig hebben die zij zelf niet eisen, of die niet volgens de huidige regels kan worden gegeven. Vervolgens verzetten ze zich dan tegen het beleid dat zij moeten uitvoeren door het gesprek zo om te buigen dat daar een legitieme hulpvraag uit voortkomt waarvan zij weten dat die tot institutionele of professionele zorg zal leiden. Dat zagen we in 27 van de 66 geobserveerde keukentafelgesprekken gebeuren. Een eerste voorbeeld van verzet zagen we tijdens een keu- kentafelgesprek tussen een wijkteamlid en een moeder over de voortzetting van individuele begeleiding voor haar zoon, die een zware vorm van autisme heeft. Het wijkteamlid kent de zoon al jaren; in haar vorige baan werkte ze zelf als begeleider van men- sen met een beperking en ze ondersteunde ook de moeder en de zoon. Sinds kort mag een gesprek over herindicatie niet meer ge- voerd worden zonder de persoon in kwestie erbij, maar het wijk- teamlid besluit hiervan af te wijken: ‘Ik maak een nieuwe afspraak met je zoon erbij, want dat moet. (…) De gemeente gaat er namelijk niet van uit dat mensen een hulpvraag hebben voordat ze een hulpvraag stellen.’ De moeder reageert bezorgd: ‘Maar als je hem vraagt over dagbesteding, gaat hij zeggen dat hij dat niet hoeft te hebben.’ ‘Zal ik het dan zelf invullen?’ vraagt het wijkteamlid zich hardop af. ‘Of met jou?’ (p27-o) De moeder spreekt haar zorg uit dat het invullen van de vragen- lijst met haar zoon kan resulteren in beëindiging van de begelei-