De verhuizing van de verzorgingsstaat

emotiemanagement aan de keukentafel 123 Professionals verzetten zich in bijna de helft van de geobser- veerde keukentafelgesprekken tegen het beleid door zorgen te de- len en door problematische toekomstscenario’s te schetsen. Dat doen zowel de indicatiestellers als de reeds betrokken hulpverle- ners. Ze roepen bij cliënten emoties op die afwijken van het beleid kunnen legitimeren. Consulenten en wijkteamleden die dit doen, hebben vaak een achtergrond in de professionele zorg. Specifiek voor wijkteamleden geldt ook dat zij hun cliënten vaak al langer kennen. Welke vorm van emotiemanagement we observeerden, hing vaak samen met zowel het professionele verleden als erva- ring met specifieke cliënten. Democratisch tekort Wat leert dit ons over beleid om mensen die om hulp vragen of van wie wordt verwacht dat ze hulp bieden, verantwoordelijk te maken? Het geeft aanleiding tot kritiek op beleid en politiek; be- leidsmakers geven professionals namelijk de opdracht mee om te bezuinigen door een beroep te doen op de zorgzaamheid van naasten. Dat is een lastig te verkopen boodschap, die beleidsma- kers en politici overlaten aan wijkteams en consulenten die er aan de keukentafel alleen voor staan. Politici versmallen hun taak tot de zorg betaalbaar houden (zie ook hoofdstuk 9 ). Het democratisch debat verdwijnt met dit beleid voor een deel achter de voordeur en gaat over individuele gevallen in plaats van over de wijze waarop we de zorg collectief organiseren. Verplaat- sing naar de keukentafel maakt de weerstand, die beleidsmakers mogelijk vrezen wanneer ze hun boodschap meer expliciet en pu- bliek beargumenteren, deels onzichtbaar. Ons onderzoek biedt hier wel zicht op, en in dit hoofdstuk zagen we flink wat verzet van professionals. Maar we zagen ook emotiemanagement met als doel gevoelens in overeenstemming te brengen met het beleid. Zo- als politici steeds meer appelleren aan onze emoties, zien we dat aan de keukentafel dus ook gebeuren. De setting nodigt daar ook