De verhuizing van de verzorgingsstaat

thomas kampen, vicky hölsgens en evelien tonkens 124 toe uit: in de beslotenheid van het eigen huis is het niet vreemd om gevoelens te uiten. We zagen dan ook dat er een appèl wordt gedaan op zorgzame gevoelens van naasten, maar ook op cliënten om zich over vraagverlegenheid (Linders 2010 ) heen te zetten en verantwoordelijkheid te nemen. Cliënten ‘overtuigen’ is de afge- lopen decennia voor professionals lastiger geworden omdat dat vaak wordt verward met ‘opleggen’, en dus met paternalisme en betutteling (Swierstra & Tonkens 2005 ). Emotiemanagement stelt professio-nals in staat burgers zonder schijn van paternalisme en bevoogding tot eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid te bewegen. Mee- en voorleven en prijzen gebeurt op een opgewekte toon. Wij beschouwen dat als een resultaat van beleid dat onderlinge zorg louter als mooi, warm en toegewijd neerzet. Onze bevindin- gen leren ons ook iets over de keerzijde van deze consistent po- sitieve beleidstaal. We observeerden hoe naleving van het beleid vorm krijgt door rooskleurige scenario’s voor te spiegelen, maar ook hoe weerstand tegen beleid plaatsheeft door het tegenover- gestelde. Het lijkt nodig om een ​negatief beeld van de toekomst te schetsen om tegen het beleid in te gaan, als antwoord op het dominante positieve discours. Aan iemand die volgens een pro- fessional niet zonder zijn netwerk kan maar dat zelf wel zegt te kunnen − mogelijk daartoe gestimuleerd door het voortdurend hameren op zelfredzaamheid − stelt een professional een doem- scenario voor: stel je voor dat je netwerk verdwijnt, hoe zelfred- zaam ben je dan? Zonder beleid dat spreekt over zelfredzaamheid in termen van ‘eigen kracht’, zou deze persoon mogelijk minder noodzaak voelen om zelfredzaam te zijn. Het keukentafelgesprek beperkt het publieke debat over be- leidskeuzes. Emotiemanagement smoort in die intieme setting het democratische debat, door beleidsvolgende emoties te prijzen en minder gehoor te geven aan minder gewenste emoties. Een meer democratische politiek zou die emoties onderwerp maken