De verhuizing van de verzorgingsstaat

jan willem duyvendak en evelien tonkens 12 professionals zouden ‘meer ruimte’ krijgen om lokaal maatwerk te leveren, minder gehinderd door dictaten van bovenaf uit Den Haag of vanuit de gemeente. Ook dat is een vorm van democra- tisering, in de zin dat de zeggenschap komt te liggen bij de uit- voering in plaats van dat deze van bovenaf wordt opgelegd. In dit boek onderzoeken we ook wat er van deze derde belofte van na- bijheid, de belofte van democratisering, terechtkomt. Sociologie van de nabijheid In de komende hoofdstukken analyseren we successievelijk deze en andere beloften van nabijheid. We doen dat op basis van het onderzoeksproject De belofte van nabijheid , dat we tussen april 2014 en april 2018 in zes gemeenten uitvoerden: Amsterdam, Eindhoven, Leeuwarden, Rotterdam, Sittard-Geleen en Zwolle. In deze plaatsen analyseerden we het beleid, observeerden we 127 begeleidings- en keukentafelgesprekken, interviewden we 64 professionals (en hielden we 5 groepsinterviews) en 30 cliënten (zie voor een complete onderzoeksbeschrijving de bijlage Metho- dologie achter in dit boek). Veel studies kijken primair naar deze beloften als bestuurlijke hervormingen. Het gaat dan om vragen als: Lukt het om de jeugd- zorg onder te brengen bij gemeenten? Slagen gemeenten erin om wijkteams op te zetten? Werken die ‘integraal’? Leveren die ‘maatwerk’? Dat zijn op zichzelf belangrijke vragen, maar ze raken naar ons idee niet aan de kern van de grote veranderingen die we de afgelopen jaren in Nederland hebben meegemaakt. De vele be- loften van nabijheid grijpen namelijk diep in onze levens in. Ze leren ons om op een geheel andere wijze naar de zorg en naar el- kaar te kijken, en beïnvloeden wat we voor elkaar voelen. Om de samenhang tussen de vele veranderingen te kunnen zien, is het nodig om afstand te nemen: wat is de grotere beweging achter de