De verhuizing van de verzorgingsstaat

afstand nemen van nabijheid 159 steld om er een andere poster naast te plakken met de tekst: ‘Lief- de is vasthouden’. Zo’n grap, zo vertelde Patricia, ‘creëert ruimte tussen mijzelf als hulpverlener en dat verhaal van eigen kracht en eigen netwerk, alsof dat de essentie is van mijn bestaan’. Verzet en onderzoek Humor is misschien niet het eerste waaraan mensen denken bij verzet. Toch is humor hier geanalyseerd als een van de varianten van verzet van professionals die in dit hoofdstuk centraal staan. Preciezer gezegd gaat dit hoofdstuk over hoe sociaal werkers la- veren tussen verzet en aanpassing in een veranderende verzor- gingsstaat. Voortbouwend op het werk van de antropoloog en socioloog James Scott ( 1985 ) zijn er twee vormen van verzet te onderschei- den: open en stil verzet. Scott opende met zijn boek Weapons of the Weak: Everyday Forms of Peasant Resisistance een ander perspectief op verzet dan gangbare beelden ervan, zoals publieke demonstraties en protestmarsen. Scott bekritiseert verzetstheo- retici die menen dat ‘echt’ verzet confronterend, publiekelijk en collectief georganiseerd is. Hij laat zien dat alledaags gedrag van mensen niet altijd is wat het op het eerste gezicht lijkt, maar stil verzet kan zijn. Stil verzet is pragmatisch, informeel en soms pa- radoxaal. Het zijn ongeorganiseerde, vaak individuele en weinig collectieve vormen van verzet, vaak impliciet en soms verbor- gen. Stil verzet is de moeite van het bestuderen waard, omdat het inzicht biedt in machtsverhoudingen in een domein en verande- ringen daarin. De analyse in dit hoofdstuk is gebaseerd op veldwerk waar- in een buurtteam van sociaal werkers langdurig en intensief is gevolgd. Het team opereerde in een van de armste buurten in grootstedelijk Nederland en was onderdeel van een nieuw be-