De verhuizing van de verzorgingsstaat

inleiding 15 settings aan belang wonnen. Ook kwamen hiërarchische, profes- sionele verhoudingen onder druk te staan. Professionals konden niet meer claimen het ‘beter’ te weten (ervaringskennis werd min- stens zo belangrijk), en de afstand tussen professionals en zorgvra- genden moest worden verkleind. Het is dan ook geen toeval dat sommige professionals hun rol in termen van professional friend benoemen om zich zo nabij mogelijk te presenteren ii . In deze nieu- we verhoudingen past een ‘keukentafelgesprek’ ook veel beter dan een afstandelijke bijeenkomst in een bureaucratische sfeer. Deze ‘informalisering’ is inderdaad een belangrijk onderdeel van de veranderingen die zich hebben voorgedaan. Daarbij laat de informaliseringsthese ook fraai zien hoe emoties een steeds cen- tralere rol zijn gaan spelen in zorgrelaties: the emancipation of feelings (Wouters 2007 ) heeft bijgedragen aan de waardering voor informele relaties waarin ieders emoties tellen. Hoe waardevol dit informaliseringsperspectief ook is, het maakt een aantal eerder benoemde ambivalenties in het beleid en in de praktijk onvoldoende inzichtelijk: • Enerzijds worden burgers inderdaad informeler benaderd – op een informelere wijze en op een informelere plek − en er wordt meer van informele, onderlinge zorg verwacht. Anderzijds moeten burgers ook meer voor elkaar zorgen en komt de overheid tot aan de keukentafel om daarover afspraken te maken. Met andere woorden: hoe informeel, ho- rizontaal en democratisch is de nabije aanpak eigenlijk als de plicht tot zelfredzaamheid formeel in de wet vastligt? • Enerzijds heeft de overheid veel waardering voor de kracht van informele netwerken en lijken professionals met enig wantrouwen te worden bejegend (zij moeten zich een nieuwe manier van werken aanleren). Anderzijds moeten professio- nals burgers ‘in hun kracht zetten’ en wordt er veel van (‘ge- neralistische’) professionals verwacht. Met andere woorden: hoe verhoudt de ruimte van professionals in de