De verhuizing van de verzorgingsstaat

afstand nemen van nabijheid 173 nu meer of minder zelfredzaam was geworden. De verantwoorde- lijkheid daarvoor was zelfs verplaatst naar een door de overheid gefinancierde instelling. Maar, zo merkte de professional op, als ze zou scoren dat hij minder zelfredzaam was, voelde dat voor haar alsof ze slecht werk leverde, terwijl ze vond dat zij haar werk juist goed deed. Tegelijkertijd, zo stelde zij, is hij ook ‘echt wel zelfredzamer geworden’. Doordat het beheer van zijn financiën was overgenomen, bleef zelfstandig wonen mogelijk. Dus, zo recht- vaardigde zij haar besluit, een hogere score op de zrm bij huisves- ting en geen verandering bij financiën. De man kreeg zo de hulp die hij volgens haar nodig had en de overheid had haar ‘zelfred- zamere’ burger. ‘Voor ieder wat wils’, zo besloot zij. Cognitieve vlucht Humor, negeren en kameleonnen zijn om met Scott te spreken ‘wapens’ van professionals om verhuiselijking van de zorg en daarmee gepaard gaande nieuwe beelden van professionaliteit op afstand te zetten (bijvoorbeeld via humor), vanaf een afstand te bekritiseren (espresso-kritiek), of afwijkend handelen mogelijk te maken (kameleonnen). Een andere variant van stil verzet van sociaal werkers is de cognitieve vlucht: afstand creëren, of − pre- ciezer gezegd − moeilijke gevoelens over beleid op afstand zetten. De cognitieve vlucht is een variant die zich in de onderzochte gemeente vooral ontwikkelde als respons op een andere veran- dering waarmee professionals worstelden: de verschuiving van het werken vanuit hun moederorganisaties naar het buurtteam onder regie van de gemeente. Met het nieuwe beleidsprogramma brak de gemeente met een decennialange ontwikkeling waarin zij organisaties in het maatschappelijk middenveld die uitvoe- ring gaven aan sociaal werk steeds meer op afstand had gezet. Professionals bleven weliswaar in loondienst bij organisaties uit