De verhuizing van de verzorgingsstaat

marc hoijtink 180 moederorganisaties omdat de onzekerheid hen te veel wordt. Een belangrijke reden in deze gemeente was dat verschillende profes- sionals niet alleen worstelden met gevoelens van machteloos- heid in hun relatie met de gemeente, maar ook met een gebrek aan doorzettingsmacht in hun ondersteuning aan mensen en ge- zinnen die zij voor de complexe problematiek nodig achtten. Uit een kwantitatief onderzoek onder 42 professionals uit verschil- lende buurtteams waaronder het team dat hier gevolgd is, noem- de de helft bureaucratie en een gebrek aan mandaat als obstakel om de beleidsbeloften te realiseren. Sociaal werkers ervoeren moeilijkheden om zaken voor elkaar te krijgen bij voorzieningen, instanties en de overheid. Een dilemma was dat zij merkten dat de noden van bewoners hoger werden terwijl de toegang tot de voorzieningen van de verzorgingsstaat steeds smaller werd, zon- der dat sociale vangnetten daarvoor in de plaats waren gekomen of dat hun mandaat om steun van de overheid of gespecialiseerde hulp af te dwingen was vergroot. Een sociaal werker zei dat zo: ‘De problematiek is niet in verhouding met de mogelijkheden die er zijn op dit moment.’ Het resultaat was dat professionals het gevoel hadden ‘dat we af en toe met de rug tegen de muur staan’. Dat kon tot morele stress leiden wanneer ze in een out of opti- ons -modus geraakten. De gedroomde sociale netwerken waren er immers ook (nog?) niet. Wat doe je dan bijvoorbeeld met men- sen in acute nood? Meenemen naar huis, afzetten bij de politie in de hoop dat die opvang kan forceren, of motiveren om toch een nachtje bij een gewelddadige ex te gaan slapen? Zulke beslis- singen konden het werk van sociaal werkers soms zwaar maken en bleken ook een bron voor professionele zelftwijfel. Een profes- sional verwoordde dat zo: ‘Als je dingen niet voor elkaar krijgt bij instanties, dat je een gebrek aan mandaat ervaart, dan tast dat je zelfvertrouwen aan. Je wordt onzekerder. Want je kunt voor je gevoel niet bieden wat nodig is, maar je ziet het wel.’ Exit is het gevolg van een overdosis aan onzekerheid. De be-