De verhuizing van de verzorgingsstaat

inleiding 17 overal relevant zijn. Deze ‘werelden’ zijn samenhangende visies die benoemen wat van waarde (en wat dus niet van waarde) is, welke verhoudingen passend zijn, wat meer of minder waarde- volle handelingen en actoren zijn, en waarom dat zo is. Een sterke nadruk op gelijkheid gaat bijvoorbeeld niet samen met de nadruk op zelforganisatie van burgers, terwijl een sterke nadruk op effi- ciëntie waarde toekent aan de mate waarin mensen zich soepel voegen naar wat er van hen wordt gevraagd. De decentralisaties zijn te begrijpen als een heroriëntatie op wat van waarde is: nabijheid blijkt zelfs van alomvattende waarde. Zij neemt een prominente plaats in een van de werelden van Bol- tanski en Thévenot in, te weten de huiselijke wereld. Met behulp van de termen van Boltanski en Thévenot kunnen we de herzie- ning van de verzorgingsstaat begrijpen als een wending naar, wat zij noemen, de huiselijke wereld, weg van andere werelden, met name van de civiele . In dit boek spreken we echter niet van ‘we- relden’ maar van ‘logica’s’, omdat de term ‘wereld’ associaties op- roept met geografisch bestaande gebieden die zich ergens zouden bevinden. De term ‘logica’ roept meer passende associaties op met manieren van denken en ordenen. Hierna introduceren we kort deze logica’s en hun onderlinge verhoudingen, met de meeste aandacht voor de huiselijke en de civiele logica’s vanwege hun centrale plaats in de veranderingen in de zorg. De belofte van nabijheid kan worden begrepen als een belofte van huiselijkheid. In de huiselijke logica staan nabijheid en per- soonlijke relaties centraal (Boltanski & Thévenot 2006: 164 ). Af- hankelijkheid geldt hier als eigen aan persoonlijke relaties en dus niet als problematisch ( 2006: 164-178 ). Omzien naar kwetsbaren is in deze logica belangrijk ( 2006: 171 ). Waardigheid ontleen je aan je positie in een keten van afhankelijkheden. Mensen en dingen hebben geen waarde op zichzelf, maar ontlenen hun waarde aan de mate waarin ze bijdragen aan het vestigen en in stand houden van relaties. Generaties en tradities hebben daarom ook waarde