De verhuizing van de verzorgingsstaat

thomas kampen en evelien tonkens 208 Vooral wijkteamleden uit Zwolle, Eindhoven en Leeuwarden nemen veel ruimte , terwijl Wmo-consulenten uit Sittard-Geleen en Rotterdam meer rekening houden met de regels. Wmo-con- sulenten blijken door hun focus op zorg en ondersteuning en het afgebakende takenpakket goed op de hoogte van de regelgeving. Hun kennis van de regels begrenst bij voorbaat de ruimte die zij nemen. Sommige behoeften van cliënten laten zij direct links lig- gen, omdat zij weten dat zij er niet in kunnen voorzien. Dat bete- kent enerzijds dat zij in veel behoeften niet voorzien, ander-zijds betekent het dat wat zij voor hun cliënten doen minder afhanke- lijk is van de geformuleerde behoeften en meer van de regels. De bedoeling van meer ruimte voor professionals was vooral om beter aan te sluiten op de vraag van burgers. De vraag is of dit doel gerealiseerd is als maatwerk op verschillende wijzen tot stand komt: door de behoefte te vertalen naar wat binnen de re- gels mogelijk is en door de regels zo te interpreteren dat de be- hoefte kan worden beantwoord. Wat moet leidend zijn bij het leveren van maatwerk? Iemands behoefte? Iemands behoefte in relatie tot iemands mogelijkheden? Iemands behoefte in relatie tot iemands inzet? Al deze varianten zien we terug in de over- wegingen van de geobserveerde professionals. Een systematische manier van denken hierover hebben we echter niet kunnen ont- dekken. Er lijkt niet goed overdacht te zijn wat de randvoorwaarden, kansen en risico’s zijn van meer ruimte. Meer ruimte zonder aan- dacht voor professionele randvoorwaarden leidt vanwege de af- wezigheid van duidelijke criteria voor goede uitvoering van het werk tot willekeur en een gebrek aan transparantie, zo heeft on- derzoek van Van Berkel c.s. ( 2010 ) laten zien. Hoe is willekeur te voorkomen en kan ruimte blijven bestaan? Tot dusverre hebben we in algemene zin gesproken over ‘ruimte voor professionals’. Op basis van sociologische literatuur over professionaliteit is het echter zinvol om deze ruimte verder te