De verhuizing van de verzorgingsstaat

mirjam de rijk 214 rol. Dit gebeurt door politici en wetenschappers, door media en zorgverzekeraars. Zo worden de zorgkosten vaak niet uitgedrukt in percentage van het bbp maar in bedragen, die vervolgens niet wor- den gecorrigeerd voor inflatie en voor toename van de bevolking (tus- sen 2000 en 2010 groeide de Nederlandse bevolking bijvoorbeeld met ruim 700.000 zielen). Zou je hetzelfde doen met de kosten van onderwijs of brood, dan zouden ook die kosten de afgelopen jaren schrikbarend zijn gestegen, en in de toekomst de pan uit rijzen. Het tweede belangrijke element in de beeldvorming over de onbetaalbaarheid van de zorg is de vergrijzing, en de veronder- stelling dat vergrijzing de hoofdoorzaak is van de kostenstijging in de zorg. Aangezien de levensverwachting en het percentage ouderen de komende jaren nog flink zullen toenemen, is de lo- gische conclusie dat ook de zorgkosten sterk zullen toenemen. Vergrijzing heeft echter beperkte invloed op de zorgkostenstijging, stelt het rivm , het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. In het eerste decennium van deze eeuw, dus de periode waarin de zorgkosten sterk stegen, was vergrijzing slechts verantwoor- delijk voor een zevende van de kostenstijging. Het overgrote deel van de toename van de kosten kwam door meer medisch aanbod en medische mogelijkheden, door prijsstijgingen en door wat het rivm kortheidshalve ‘beleid’ noemt ( rivm 2010 ), bijvoorbeeld be- leid rond het zorgstelsel. De invloed van vergrijzing op de kosten- stijging zal in de toekomst wel enigszins toenemen doordat het percentage ouderen nog stijgt, maar ‘heel veel zal dat niet schelen’, stelt Johan Polder, hoofdeconoom van het rivm . Dat de stijgende levensverwachting slechts beperkte invloed heeft op de zorgkosten, komt doordat de zorgkosten gemiddeld genomen vooral in het laatste levensjaar zitten, waarbij het niet veel uitmaakt of dat laatste levensjaar rond de 70 , rond de 80 of rond de 90 jaar valt. Mensen worden niet alleen ouder, velen van hen blijven ook langer gezond. Vereenvoudigd gezegd: als men- sen gemiddeld 90 jaar worden en tussen hun 75 e en 90 e hulp en