De verhuizing van de verzorgingsstaat

zorg en geld 215 ondersteuning nodig hebben (en tot hun 75 e niet) is dat niet duur- der dan als mensen gemiddeld 80 jaar worden en tussen hun 65 e en 80 e hulp en ondersteuning nodig hebben. Bij de druk op de ge- zondheidszorg wordt vaak gedacht aan de babyboom van kort na de Tweede Wereldoorlog. Die zorgt vanaf 2025 inderdaad voor een piekje aan tachtig-plussers, maar die babyboom is slechts tijde- lijk. Het onderscheid tussen vergrijzing en andere factoren die de zorgkosten opdrijven, is overigens niet altijd scherp te maken, stelt Polder van het rivm . Een deel van de nieuwe behandelmetho- den wordt immers juist ontwikkeld voor ouderen, en omgekeerd kunnen nieuwe behandelmethoden leiden tot een stijging van de levensverwachting. ‘Een hartaanval is tegenwoordig vaak niet dodelijk en daardoor stijgt de levensverwachting, maar daarna zijn mensen wel de rest van hun leven hartpatiënt.’ Een ander misverstand over vergrijzing en zorgkosten is dat de financiële draagkracht van de samenleving afhankelijk is van de verhouding tussen het aantal werkenden ten opzichte van het aantal ouderen of zorgbehoevenden. Het financiële draagvlak van een samenleving wordt echter niet bepaald door het aantal wer- kenden, maar door hoeveel er geproduceerd wordt. In Nederland wordt relatief weinig gewerkt, maar Nederland is wel een van de rijkste landen ter wereld. Niet het aantal werkenden, maar het bbp bepaalt het financiële draagvlak. Een toename van het aantal 67 -plussers ten opzichte van het aantal werkenden zegt daarom niks over de betaalbaarheid van de zorgkosten, mits de zorgkos- ten niet eenzijdig via werkenden bekostigd worden. En daarmee zijn we bij een derde element dat sterk heeft bij- gedragen aan het beeld van onbetaalbaarheid, en dat is de manier waarop de zorg gefinancierd wordt. De afgelopen jaren zijn steeds meer onderdelen van de zorg overgeheveld naar de zorgverzeke- raars, waardoor de basispremie sterk steeg. In 2006 viel 48 pro- cent van de zorgkosten onder de verzekeraars; inmiddels is dat 57 procent, en dat merken mensen via de verhoging van de basispre-