De verhuizing van de verzorgingsstaat

zorg en geld 217 gevers, werknemers en kroonleden) uit 2012 , bedoeld om draag- vlak te verkrijgen voor de zorgbezuinigingen, is een fraaie illustratie van alle mythes en misverstanden die er over de zorgkosten heer- sen. Het gaat in het filmpje over euro’s die niet gecorrigeerd zijn voor inflatie en bevolkingstoename en stijging van het bbp. De vergrijzing wordt als monsterlijk kostenverhogend voorgesteld. En de zorgkosten worden eenzijdig aan ‘gezinnen’ toegeschreven. Die gezinnen zouden in de toekomst maar liefst de helft van hun inkomen kwijt zijn aan zorg, klinkt het dreigend in het filmpje (ser 2012 ). Ook de website van d66 heeft het over de helft van het inkomen: ‘Zonder maatregelen betaalt een doorsnee gezin in 2040 bijna de helft van zijn inkomen aan zorg’, zo staat op de startpagina van de standpunten over zorg en samenleving van . Het Centraal Planbureau ( cpb ) gaat in zijn meest actuele studie over de toekomstige zorgkosten uit van 9 procent nu naar 15 procent van het bbp in 2040 ( cpb 2016 ). Het gaat hierbij echter al- leen om de collectief gefinancierde zorg (waar overigens ook de premies voor de zorgverzekeraars onder vallen, zie verderop). Vertaald naar de totale zorgkosten zoals gehanteerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek ( cbs ), komt dit neer op een stijging naar 21 procent van het bbp in 2040 . Dat is beduidend meer dan de huidige 13 procent, maar zeker niet ‘de helft van het inkomen’. Uitgaande van de economische groei waarop diezelfde voorspellingen gebaseerd zijn, zijn we, na aftrek van die toene- mende zorgkosten, in 2040 nog altijd veel rijker dan nu. Een van de belangrijke oorzaken van de toename van de zorgkosten is dat mensen naarmate ze rijker worden meer geld overhebben voor gezondheidszorg, stelt het cpb . Naast deze elementen is er een ander aspect dat een belangrij- ke rol heeft gespeeld − en soms nog steeds speelt − bij het beeld over de Nederlandse zorgkosten. Jarenlang stelden beleidsmakers, politici, journalisten en ook wetenschappers dat de zorg in Neder- land onevenredig duur zou zijn in internationaal perspectief. De