De verhuizing van de verzorgingsstaat

zorg en geld 225 er niet sterker op. Volgens gemeenten had het overschot echter te maken met achterlopende cijfers, met de noodzaak reserves op te bouwen voor toekomstige tegenvallers en met de opbouwfase. De aanvankelijke zuinigheid van gemeenten bij de implemen- tatie van de decentralisaties heeft mogelijk ook te maken met as- pecten die op zichzelf losstaan van de decentralisaties, maar in dezelfde periode speelden. In de jaren waarin de decentralisaties werden voorbereid, gingen gemeenten op grote schaal uit- en aan- besteden, in plaats van taken zelf uit te voeren of te financieren via subsidies. Aanbesteden betekent vaak dat de verantwoordelijkheid bij een andere gemeentelijke dienst komt te liggen (niet langer de afdeling sociaal of maatschappelijk, maar bij aanbestedingsjuris- ten) en de prijs speelt een grote rol bij het wel of niet winnen van een aanbesteding. Bovendien vond de voorbereiding van de decen- tralisaties plaats tijdens de economische crisis, met tegenvallende grondopbrengsten en kortingen op het gemeentefonds. Van grote overschotten lijkt inmiddels geen sprake meer. Maar de belangrijkste conclusie na diverse onderzoeken van verschillende bureaus (Cebeon, aef, scp , Binnenlandse Zaken) is dat er weinig zicht is op hoeveel gemeenten precies uitgeven aan het sociale domein, en of het geld dat ze daarvoor krijgen van het Rijk afdoende is. ‘Dat is een vraag die iedereen bezighoudt en waar niemand echt een antwoord op heeft’, zegt beleidsadvi- seur Andries Kok van de vng (geïnterviewd eind mei 2018 ). De belangrijkste oorzaak van het gebrek aan zicht is dat gemeenten hun begrotingen allemaal verschillend indelen en dat ze verschil- lende termen en definities hanteren voor wat wel of niet onder het sociale domein valt. Er bestaan ‘oude’ (van vóór 2015 ) en nieuwe gemeentelijke taken in het sociale domein, met algemeen en met specifiek geld. Het scp waagt zich inmiddels dan ook niet meer aan algemene uitspraken over overschotten of tekorten, maar meldt wel dat in 2016 een vijfde van de gemeenten juist tekorten verwachtte ( scp 2017 ). Naarmate gemeenten integraler werken