De verhuizing van de verzorgingsstaat

evelien tonkens en jan willem duyvendak 236 We kunnen niet van al deze beloften precies vaststellen in hoe- verre ze in de praktijk ook worden waargemaakt. Er zijn geen controlegroepen, zodat we niet kunnen bepalen in hoeverre er bij- voorbeeld daadwerkelijk van meer preventie sprake is dan wan- neer er geen decentralisaties waren geweest. Met dat voorbehoud constateren we dat drie van deze negen beloften in behoorlijke mate worden waargemaakt, en dat dit leidt tot tevredenheid van de betrokkenen. Die drie waargemaakte beloften zijn vertrouwd- heid, maatwerk en samenwerking. De meest bepalende ingeloste belofte van nabijheid is vertrouwd- heid. In voorgaande hoofdstukken kwam in veel keukentafel- gesprekken en interviews naar voren dat er grote tevredenheid is over en waardering is voor de fysieke nabijheid van professio- nals in wijkteams die bij mensen thuis komen. Met het voorbe- houd dat ons onderzoek vooral op observaties en wat minder op interviews is gebaseerd, kunnen we constateren dat cliënten het over het algemeen heel prettig lijken te vinden dat professionals naar hen toe komen. Dat het echte mensen zijn en geen formu- lieren of loketten. Dat ze een gewoon gesprek kunnen voeren met een persoon. Dit leidt waarneembaar tot vertrouwdheid tus- sen professional en cliënt. Deze vertrouwdheid komt duidelijk tegemoet aan de klacht die in eerder onderzoek is geconstateerd dat de verzorgingsstaat voor veel mensen een anoniem doolhof is geworden (Mepschen 2016 ; Tonkens & De Wilde 2013 ). Ook professionals lijken deze vertrouwdheid zeer te waarderen. In het kielzog van deze vertrouwdheid komt maatwerk. Maatwerk wordt mogelijk doordat professionals in die fysieke nabijheid en de daarin ontwikkelde vertrouwdheid goed in staat blijken om zorg en hulp te bieden of te organiseren die de cliënt nodig heeft – zoals ge- steld, soms in weerwil van het beleid dat zelfredzaamheid als hoog- ste doel heeft. Dankzij die nabijheid kunnen professionals ruimte nemen om te doen wat zij nodig achten en in die zin maatwerk te le- veren. (Dat dit ook schaduwzijden heeft, komt verderop aan de orde).