De verhuizing van de verzorgingsstaat

de negen beloften van nabijheid 31 Voor een betere aansluiting op de vraag van burgers was even- min nabijheid, en eerder kennis van gelijksoortige gevallen nodig. Die kennis werd verkregen via grootschalig onderzoek met abstra- hering van individuele gevallen. Dat onderzoek leverde het bewijs voor de beste aansluiting van diensten op de vraag van burgers en maakte de dienstverlening evidence-based v . Onderzoek vereiste objectiviteit, en dat vroeg om distantie. Nabijheid zou de blik maar beperken tot specifieke, moeilijk te generaliseren gevallen. Ook v ertrouwdheid en vertrouwen volgden tot voor kort niet uit nabijheid, maar uit afstand. Het fundament waarop de ver- zorgingsstaat sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog tot in de jaren zeventig werd opgebouwd, was vertrouwen in anonieme structuren, die garandeerden dat mensen gelijk behandeld wer- den (Trommel & Van der Veen 1999 ; Schuyt 1991 ). Dat vertrou- wen in anonieme structuren werd versterkt door een afkeer van intensieve bemoeienis door paternalistische professionals, die mensen thuis kwamen vertellen hoe zij hun leven moesten lei- den (Derksen & Verplanke 1987 ; Tonkens 1999 ). Vooral sinds de jaren zeventig wilde men af van afhankelijkheid van vertrou- wensrelaties met professionals bij wie je in goede aarde moest vallen om een prettige behandeling te krijgen (Tonkens 1999 ). Preventief werken betekende eerder ook niet de dienstverle- ning dicht bij individuele gevallen organiseren, maar op afstand collectieve, grootschalige oplossingen bedenken. Openbare gezond- heidszorg die sinds de negentiende eeuw ontwikkeld werd bij- voorbeeld, was niet gebouwd op nabije hulp van de dominee of de dokter maar op anonieme, massale maatregelen als riolering, huisvesting, waterleiding en inentingen. Nabijheid associeerde men eerder met besmetting van ziekten. Preventie vereiste afstand houden van besmettingsbronnen zoals armoedige landlopers (Van der Woud 2011 ). Nabijheid van professionals gold evenmin als bijdrage aan in- tegraliteit. Integraliteit vereiste eerder sturing op afstand. Het