De verhuizing van de verzorgingsstaat

evelien tonkens en thomas kampen 34 voordelen zijn. Onder meer door Eliot Freidson in zijn invloed- rijke boek Professionalism, the third Logic ( 2001 ) . We geven de belangrijkste kenmerken van de bureaucratische logica. Centrale waarden in de bureaucratische logica zijn zorgvuldig- heid, efficiënte taakverdeling, voorspelbaarheid en rechtsgelijk- heid. Algemeen geldende regels, wetten en procedures, toegepast zonder aanzien des persoons, geven houvast en maken dienstver- lening betrouwbaar. Betrouwbaarheid is in de bureaucratische logica een voorwaarde voor rechtsgelijkheid. Bureaucratie is be- trouwbaar omdat zorgvuldige naleving van de regels garandeert dat mensen, ondanks hun verschillen, gelijk worden behandeld. Geen maatwerk, geen uitzonderingen, want dat staat haaks op rechtsgelijkheid. De rol van persoonlijke relaties en toeval, zoals wie je treft en of het met die persoon klikt, wordt zoveel mogelijk uitgeschakeld. Persoonlijke relaties zijn in de bureaucratische lo- gica onbetrouwbaar, want die zijn te afhankelijk van voorkeuren die mensen niet kunnen uitschakelen. Toeval maakt de dienst- verlening onvoorspelbaar en daarmee ook onbetrouwbaar. Taak- verdeling maakt zorgvuldige uitvoering mogelijk, want eenieder legt zich toe op een nauwkeurig beschreven taak. De prijs van bureaucratische betrouwbaarheid is traagheid en administratie- ve rompslomp, vanwege de vereiste zorgvuldigheid. Afstand is een belangrijk fundament van hulp- en dienstverle- ning in de bureaucratische logica. Persoonlijke banden en voor- keuren mogen niet meetellen (in lijn met de civiele logica van Boltanski en Thévenot). Professionals moeten juist niet nabijko- men, want nabijheid verhindert de neutrale blik die noodzakelijk is voor betrouwbare uitvoering. Bijstandscliënten zijn bijvoor- beeld gebaat bij een ambtenaar die onpartijdig hun aanvraag van een uitkering beoordeelt en daarbij taakgericht te werk gaat. Ten- einde verschillende situaties en personen gelijk te behandelen, is het noodzakelijk om te abstraheren van individuele kenmerken en voorkeuren.