De verhuizing van de verzorgingsstaat

hoe huiselijk is de keukentafel? 53 lijks Nederlands − uit om toe te tasten. Voorafgaand aan het gesprek had de sociaal werker al verteld dat de vrouw dit altijd doet en dat zij zich dan steeds schuldig voelt dat ze er te weinig van gegeten heeft. Zo ook nu weer. We werken allebei met veel moeite van alles naar binnen, terwijl de vrouw ons blijft aan- moedigen om toch nog wat meer te eten. Zij en haar man kijken tevreden toe en eten zelf niets. ( p210-o ) Professionals proberen bij het begin van het huisbezoek het ijs te breken met complimenten over de inrichting van de kamer of het uitzicht en met interesse voor wat er aan de muur hangt. Een soci- aal werker: ‘Even foto’s kijken of zo, het is vaak heel gemoedelijk om zo het gesprek te beginnen.’ ( p65-pi ) Veel bewoners ervaren de interesse van de bezoekers als oprechte belangstelling en het ontspant hen zichtbaar. Doordat het gesprek, anders dan meestal in de kantoorsituatie het geval is, niet meteen over de ziekte of ondersteuningsbehoefte van de bewoner gaat maar over ditje en datjes, is de sfeer tussen bezoeker en bewoner ook informeler. We worden binnengelaten door de dochter. Haar moeder zit in de kamer in een rolstoel. Terwijl we wachten op de koffie die de dochter in de keuken zet, kijkt de sociaal werker om zich heen. ‘U heeft kleinkinderen zie ik’, zegt hij wijzend naar foto’s aan de muur. ‘Dat zijn mijn achterkleinkinderen’, vertelt de vrouw. ‘Ik heb vijf kleinkinderen en vijf achterkleinkinderen en ik heb met allemaal een goede band.’ De vrouw laat nog een foto zien. Er staat een schilderij op van Jezus aan het kruis. Trots vertelt ze dat ze dat schilderij zelf heeft gemaakt en dat het een tijdje in de kerk heeft gehangen. Daarna laat ze ons nog een map met zelfgemaakte borduursels zien. ( p73-o ) Zowel professionals als soms ook bewoners proberen zoveel moge- lijk een informele, huiselijke sfeer te creëren. Grapjes helpen daar-