TSV 3 - najaar 2020

50 Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken NAJAAR 2020 nummer 3 O nderzoek naar discriminatie gaat vaak over cijfers en trends. Relatief weinig wetenschappelijke aandacht is er voor hoemensenmet eenmigratieachter- grond reageren op discriminatie- ervaringen. De Vlaamse onderzoeker Charkaoui (2019) spreekt in dit verband over een blinde vlek in de bestrijding van discriminatie. Zonder de ver- antwoordelijkheid voor het oplossen en bestrijden van discriminatie bij slachtoffers neer te leggen, is het belang- rijk ommeer te leren over hoe betrokkenen ermee omgaan: welke reacties kunnen volgens hen helpen omde schade te beperken of de negatieve gevolgen te verlichten en draag- lijker temaken? Interviews Demanieren waaropmensen omgaanmet discriminatie, worden ook wel omschreven als copingstrategieën: reacties omeen stressvolle situatie, zoals discriminatie, en daar- mee gepaard gaande emoties het hoofd te bieden. Er zijn vijf momenten aan te wijzen waaropmensen coping- strategieën inzetten: ver voordat discriminatie plaatsvindt (preventief), vlak voordat het zich voordoet (anticiperend), op het moment dat men discriminatie ervaart (dynamisch), vlak na een discriminerende ervaring (reactief) en lange tijd erna (retrospectief) (vgl. Bouabid 2018). Ommeer inzicht te verkrijgen in de opgebouwde ervarings- kennis vanmensen over de toepasbaarheid en effectiviteit van diverse copingstrategieën, heb ik, in opdracht van Art.1, vijfendertig diepte-interviews afgenomen onder hoogopgeleidenmet uiteenlopende etnische achtergron- den in de leeftijdscategorie van 22 tot enmet 45 jaar. Veel van de respondenten bekleden hogemaatschappelijke posities. Naast interviews heb ik gebruikgemaakt van (inter)nationale studies. Actief en passief Het onderzoek laat zien dat de respondenten een rijk palet aan copingstrategieën gebruiken en afwisselen. Zij gebruiken zowel passieve als actieve strategieën. Er is sprake van een passieve copingstrategie wanneer mensen niet ingrijpen en geen poging ondernemen omde discriminerende of stigmatiserende situatie te veranderen of als mensen discriminatie en stigmatisering proberen te vermijden. In plaats van het gesprek of de confrontatie aan te gaan over deze ervaringen van uitsluiting, probeert ONDERZOEK TEKST Jurriaan Omlo FOTO Robert Lagendijk Hoe reageren mensen als anderen hen discrimineren of stigmatiseren? Jurriaan Omlo onderscheidt zeven reacties; van vermijden tot hervormen.Wat leveren deze reacties mensen op? En in hoeverre kunnen zij rekenen op omstanders en professionals, of staan zij er alleen voor? Vermijden, conformeren, polariseren, hervormen