TSV 3 - najaar 2020

Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken NAJAAR 2020 nummer 3 51 Hoe slacht- offersomgaanmet discriminatie en stigmatisering men de situatie, het conflict en de impact daarvan juist te ontwijken en te beperken. Actieve coping veronderstelt dat mensen via een actieve aanpak de stigmatiserende of discriminerende situatie proberen te veranderen. In plaats van de situatie uit de weg te gaan en te vermijden, zoekenmensen in dit geval de situatie juist actief op omer invloed op uit te oefenen. De respondenten gebruiken twee passieve copingstrate- gieën: vermijden en conformeren. Daarnaast gebruiken zij vijf actieve copingstrategieën: verbinden, polariseren, confronteren, steun zoeken en hervormen. Vermijden en conformeren Vermijdende copingstrategieën zijn het vaakst genoemd. Respondenten hopen op dezemanier discriminatie en stigmatisering te voorkomen. Voorbeelden van vermijding zijn bewust niet reageren op discriminerende opmerkin- gen, het verdringen of ontkennen van de ervaring en zich fysiek en sociaal terugtrekken door plekken of organisaties te vermijden. De zogenoemde conformerende strategieën zijn ook passief. In plaats van de discriminerende situatie zelf te veranderen, proberen respondenten zich in dit geval op verschillendemanieren aan te passen aan de negatieve omstandigheden, in de hoop zo de kans op insluiting, sociale acceptatie en gelijkwaardige behandeling te vergroten dan wel discriminatie te voorkomen. Voorbeel- den van conformerende coping zijn extra hard werken, zich extra vriendelijk, voorbeeldig of grappig gedragen, extra aandacht besteden aan uiterlijke verzorging en zich cultureel aanpassen aan de Nederlandse cultuur. Sommige respondenten gaan nog een stap verder door aspecten van hun islamitische identiteit soms (tijdelijk) te verbergen om maar niet geconfronteerd te hoeven wordenmet de pijn van afwijzing. Zware druk Hoewel deze passieve strategieën volgens responden- ten en de literatuur verschillende voordelen hebben, schuilt er ook een tragiek in. Conformeren als vormvan preventie kan bijvoorbeeld niet alleen veeleisend zijn voor betrokkenen zelf; het heeft maatschappelijk gezien ook als nadeel dat er onbedoeld en impliciet een recht- vaardiging plaatsvindt van discriminerend gedrag. Wie discriminatie ervaart, kan immers zelf maatregelen nemen omnieuwe discriminatie-ervaringen in de toekomst te