Werk moet leidend worden in het beleid voor nieuwkomers. Dat betekent: zo snel mogelijk beginnen met taal, opleiding, werkervaring en begeleiding. Dat is de strekking van het SER-advies ‘Van aankomst naar toekomst: Naar volwaardige arbeidsdeelname van nieuwkomers’.

Mensen met een vluchtachtergrond vinden vaker en sneller betaald werk als ze vroeg kunnen beginnen met taal, opleiding, werkervaring en begeleiding. Daarom moet er één doorgaande lijn zijn vanaf het moment dat een nieuwkomer in Nederland aankomt totdat diegene duurzaam en passend werk heeft, stelt de SER in het advies Van aankomst naar toekomst dat op vorige maand verscheen.

Gemeenten verantwoordelijk

Op dit moment lopen verschillende doelen voor nieuwkomers door elkaar: inburgerings- en taaleisen, snel uitstromen uit een uitkering en mensen naar tekortsectoren begeleiden. Zowel voor nieuwkomers zelf als voor gemeenten is onduidelijk welk doel voorrang heeft en in de praktijk kunnen niet alle doelen tegelijk worden uitgevoerd.

Waardig werk moet daarom leidend zijn in het beleid voor nieuwkomers

Waardig werk moet daarom leidend zijn in het beleid voor nieuwkomers, met ruimte om te leren en door te groeien. Dat kan alleen als gemeenten de verantwoordelijkheid krijgen om nieuwkomers naar werk te begeleiden, stelt de SER. Oekraïense vluchtelingen moeten bovendien recht krijgen op dezelfde (taal)ondersteuning als asielzoekers en statushouders.

Werk moet voor nieuwkomers niet alleen financieel aantrekkelijk zijn, maar ook veilig en eerlijk. De Arbeidsinspectie moet genoeg capaciteit hebben om daarop te controleren, adviseert de SER. Ook hebben nieuwkomers goede informatie nodig over de organisatie van de arbeidsmarkt en hun rechten.

Inzet op tekortsectoren

Sectoren met grote personeelstekorten hebben baat bij de inzet van nieuwkomers, stelt de SER vast. Zij kunnen daar ook financieel aan bijdragen. Werkgevers- en werknemersorganisaties gaan daarover samen afspraken maken. Zij kunnen bijvoorbeeld samen met het Rijk de zogeheten voorschakeltrajecten betalen. Die trajecten zijn bedoeld om de vaardigheden van werknemers te verbeteren.

Landelijke sociale partners willen ook cao-afspraken hierover stimuleren

Tekortsectoren die al ervaring hebben met ontwikkelpaden en het aantrekken van nieuwkomers, kunnen een voorbeeld voor andere sectoren zijn. Landelijke sociale partners willen ook cao-afspraken hierover stimuleren.

Bestaande afspraken en instrumenten beter uitwerken en inzetten

Naast de verantwoordelijkheden van gemeenten en de inzet op tekortsectoren doet de SER in het advies nog een derde aanbeveling: bestaande afspraken en instrumenten om nieuwkomers in een directe lijn naar werk te begeleiden, moeten beter worden uitgewerkt en ingezet. Daarvoor moeten overheid, werkgevers, vakbonden, onderwijs en andere berokken partijen beter samenwerken, zowel landelijk als regionaal of lokaal.

Lees op de website van de SER het volledige advies en de verhalen van Ahmad en Yana die laten zien welke hindernissen er op de weg naar werk kunnen zijn.

Foto: Kindel Media via Pexels.