We kijken met zijn allen vaak veel genuanceerder, constructiever en oplossingsgerichter naar migratie dan landelijke politici doen voorkomen. Middenpartijen zouden hier met een stevig eigen verhaal op kunnen aansluiten. De kans ligt er, stelt Monica van Berkum van het Migratieberaad.

Dat concludeert het Migratieberaad na het voeren van 75 gesprekken met mensen op sleutelposities, dwars door de politieke linies heen. Onder hen veel burgemeesters en wethouders, provinciaal bestuurders, werkgeversorganisaties, vakbonden, bedrijven, ngo’s en burgerorganisaties. Het beeld dat uit de gesprekken naar voren, is heel anders dan velen in politiek Den Haag denken. Wat valt verder op?

Kloof landelijke politiek

Belangrijkste bevinding is dat de meeste gesprekspartners veel genuanceerder en oplossingsgerichter over migratie denken dan uit het landelijke politieke debat blijkt. Migratie wordt door de meeste deelnemers aan het gesprek niet gezien als iets waartegen we ons moeten verweren, maar als een proces dat we beter moeten regelen. Ook het Sociaal en Cultureel Planbureau stelde onlangs vast dat het maatschappelijk middenveld genuanceerder staat ten opzichte van migratie dan gedacht. Een vergelijkbare conclusie valt te trekken uit burgerraadplegingen in vijf gemeenten.

Velen hebben de buik vol van het misbruik van migratie voor electoraal gewin

Het gaat nog verder: veel lokale bestuurders, ook van de VVD, gaven aan meer last dan steun te hebben van de landelijke politiek bij het oplossen van vraagstukken rondom migratie.

Velen hebben de buik vol van het misbruik van migratie voor electoraal gewin, Er is grote behoefte aan een eerlijk en houdbaar migratiebeleid, dat gebaseerd is op wat werkt en op waarden die breed gedeeld worden. Denk aan tegengaan van uitbuiting en ongelijkheid, streven naar rechtvaardigheid en respect voor mensenrechten hier en elders, en het verbinden van verschillende belangen in plaats van het uitspelen ervan.

Overigens, niet een van onze respondenten bagatelliseert het vraagstuk van migratie. De moeilijke kanten ervan staan ook op hun netvlies. Ze ontkennen niet dat een deel van de bevolking last heeft van zaken die met migratie samenhangen. Echter, ze wijten dat niet aan migratie zelf, maar aan het onvermogen van de politiek om asiel- en arbeidsmigratie fatsoenlijk te organiseren.

Visie in samenleving

Dat migratie beter te regelen is, blijkt uit de vele suggesties van onze gesprekspartners. Zo is er vrij veel steun voor het creëren van meer legale migratieroutes, voor heldere keuzes rondom sectoren met arbeidsmigranten en voor fatsoenlijke arbeidscontracten.

Lokaal zijn er veel initiatieven van bestuurders en burgers die innovatief bezig zijn

Brede steun zien we ook voor wettelijke spreiding van asielopvang en voor de deur openhouden voor vluchtelingen. Lokaal zijn er veel initiatieven van bestuurders en burgers die innovatief bezig zijn. Zo is er een gemeente die nieuwkomers binnen twee weken actief inzet en die kiest voor kleinschalige opvang in de wijken-simpelweg omdat het beter werkt. Een andere gemeente geeft pas een vestigingsvergunning als er fatsoenlijke huisvesting voor arbeidsmigranten is geregeld. Binnen bedrijven zijn er talloze voorbeelden van actief beleid voor het werven van nieuwkomers en veel burgers zetten hun netwerk daarvoor in.

Kom uit het defensief en poneer stevig je eigen verhaal voor een houdbare en humane

Voor politici van middenpartijen ligt hier een grote kans. Zij hebben er veel bij te winnen als zij aansluiting zoeken bij dat (grote) deel van de samenleving dat genuanceerd en constructief naar migratie kijkt. Bij die delen van de bevolking waar behoefte bestaat aan oplossingsgericht en menswaardig beleid én die daar zelf goede suggesties voor heeft.

Verbindt al die ideeën, geef er ruimte aan. Kom uit het defensief en poneer stevig je eigen verhaal voor een houdbare en humane koers. Velen in de samenleving zullen dit steunen en opgelucht ademhalen.

 Monica van Berkum is voorzitter van het Migratieberaad

 

Foto: Chinmay Singh via Pexels.com