Het kabinet verwacht dat de kosten voor asiel en migratie dalen van 8 miljard euro nu naar 5 miljard in 2031. Dat bleek vorige maand uit de Miljoenendata. Marlou Schrover, emeritus hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden, legt in het NOS Radio 1 Journaal uit hoe realistisch dat is.

Hoe realistisch is die bezuiniging?

Marlou Schrover: ‘Het gaat uit van van een paar veronderstellingen en een daarvan is dat we afstappen van crisis-noodopvang. Die is drie keer zo duur als reguliere opvang. Als dat zou lukken dan levert dat wel een hele forse bezuiniging op, geen 3 miljard euro, maar wel fors.’ Dat veronderstelt wel dat gemeenten daar aan meewerken. Langjarige financiering van het COA is ook een stuk goedkoper, volgens Schrover. ‘Dan kunnen ze veel betere en goedkopere contracten afsluiten.’

Terugkeer naar Oekraïne is meer verondersteld dan bewezen

Een andere veronderstelling van het kabinet is dat 100.000 Oekraïners van de noodopvang naar reguliere huisvesting gaan, of terug naar Oekraïne. Schrover: ‘Ook bij die veronderstelling zijn kanttekeningen te plaatsen. Terugkeer naar Oekraïne is meer verondersteld dan bewezen, en overgang naar gewone huisvesting wordt beperkt door de woningnood.’

Hubs

Schrover verwacht niet dat opvang van asielzoekers in hubs buiten Europa besparingen zal opleveren. ‘Er is tot nu toe geen land gevonden dat daar aan aan mee zal werken.’

De veronderstelling van hubs is dat het een afschrikkende werking zal hebben

De veronderstelling van hubs is dat het een afschrikkende werking zal hebben. Schrover: ‘Dat mensen denken: als ik straks naar Rwanda gestuurd word, dan doe ik het niet meer. Maar dat is een rare veronderstelling want mensen maken nu de gevaarlijke en dure tocht, wetende van verkrachtingen in de Sahara, van folteringen in Libië, van een kans op verdrinking in de Middellandse zee, en maken tóch die reis. En dan zouden ze wel afgeschrikt worden door de vooralsnog hypothetische kans dat ze naar Rwanda worden gestuurd?’ Schrover wijs erop dat de hubs in Albanië (model Italië) en Rwanda (plan van het VK) vooralsnog door de rechter zijn afgewezen.

Migratiepact

Dat het Migratiepact migratie goedkoper gaat maken, ook een kabinetsverwachting, is ook gebaseerd op lastige veronderstellingen, denkt Schrover. Ten eerste is het de vraag of een betere verdeling tussen landen in Europa gaat werken. Schrover: ‘Er zijn best een aantal landen die zeggen: wij nemen niet meer mensen.’ Een betere screening aan de grens, en daarmee snellere terugkeer, lijkt ook niet binnen handbereik. Schrover: ‘Daarvoor wordt al gepleit sinds de jaren ’80 en dat lukt maar niet.’

Luister het hele fragment hier.