Al ruim tweeënhalf jaar ben ik in ketose, een natuurlijke toestand van het lichaam wanneer glucose niet beschikbaar is voor de energiehuishouding. Normaal gesproken gebruikt ons lichaam primair koolhydraten, die voor energie worden omgezet in glucose. Bij een ketogeen dieet met heel weinig koolhydraten en veel vetten schakelt de stofwisseling over op vetverbranding. Wanneer vetten worden verbrand, ontstaan er ketonen die, vooral voor de hersenen, een alternatieve brandstofbron vormen. In tegenstelling tot glucose, dat energetische pieken en dalen veroorzaakt, leveren ketonen een constante en stabiele energietoevoer.
Verbeterd welzijn
Voordat ik met deze ingrijpende metabolische verandering begon, was ik eigenlijk op zoek naar meer energie voor mijn longcovid-toestand en slikte ik voor mijn bipolaire stoornis stabiliserende medicatie. In een boek over hersenenergie van een Amerikaanse psychiater, gespecialiseerd op het gebied van voeding in relatie tot de hersenfunctie, las ik dat het ketodieet al meer dan honderd jaar een bewezen effectieve behandeling is voor mensen met epilepsie. Het is in die zin opmerkelijk dat ik naast lithium ook lamotrigine, een anti-epilepticum, kreeg voorgeschreven. Steeds meer studies, ook beschreven in het boek, tonen aan dat veel patiënten met depressie, bipolaire stoornissen en psychose (schizofrenie) aanzienlijke verbeteringen ervaren bij het volgen van een ketodieet. Ze ervaren veel minder klachten en een verbeterd welzijn. Dit alles is voor mij voldoende om eigenzinnig te beginnen met het vettendieet.
Het meest opvallende was de enorme verbetering van mijn slaapkwaliteit
Toen ik ongeveer drie weken in ketose was, begon ik eigenlijk direct veranderingen op te merken. Het meest opvallende was de enorme verbetering van mijn slaapkwaliteit. Opeens sliep ik langer, dieper en rustiger, met als gevolg dat ik meer uitgerust opsta. Ook viel ik behoorlijk snel wat kilo’s af. Tot ik met psychofarmaca begon, woog ik zo rond de 80 kilo. Met mijn lengte van 193 centimeter was ik qua lichaamsgewicht redelijk in balans. Toen ik na achttien jaar medicatievervetting aan het ketodieet begon, woog ik rond de 110 kilo en dat voelde al heel lang niet goed. 30 kilo overgewicht is best veel, zeker wanneer je het, los van je lichaam, probeert op te tillen. Inmiddels ben ik redelijk stabiel zo’n 20 kilo lichter. Nog 10 kilo te gaan dus, maar dat zal ik met meer lichaamsbeweging moeten bewerkstelligen.
Er is veel samenhang tussen lichaamsgewicht en de algehele stemming
Er is blijkbaar ook veel samenhang tussen lichaamsgewicht en de algehele stemming. Niet zo gek, want bij alles wat je doet, zeul je, in mijn geval achttien jaar lang, 30 kilo (vet) extra mee. Het meest opmerkelijke is toch wel dat ik al die tijd in ketose, zonder medicatie, niet meer ernstig ontregeld ben. Het is een verademing om niet de hele tijd beducht te hoeven zijn voor een plotselinge omslag in stemming. Al met al is het aannemelijk dat ketonen mijn hersenen stabiel voorzien van de juiste voeding.
In alle opzichten voelt dit voor mij als een wonder. Toch heb ik het er niet zo vaak over. Het komt eigenlijk alleen ter sprake wanneer ik samen met mensen eet die zich koolhydraatrijk voeden. Én dat doen de meeste mensen. Het vette dieet maakt dat je in sociale omstandigheden zoals een etentje met vrienden, nu eenmaal onaangepast bent en een aparte of afgezonderde positie hebt in te nemen. Alleen dan vraagt mijn extreem koolhydraatarme levensstijl om duiding.
Symptoombestrijding
Dit aangepaste gedrag is in niets te vergelijken met gedragingen ten gevolge van depressie of hypomanie, en al helemaal niet van manie of psychose. Helaas heeft de energie uit ketonen mijn longcovid-toestand niet verbeterd. Daarvoor ben ik alweer een jaar, redelijk succesvol, middels medicatie in behandeling. Net als met medicatie voor de bipolaire stoornis is het voornamelijk symptoombestrijding, daar waar een vette maaltijd een duurzame oplossing blijkt voor een instabiele geest. Het is een groot geluk dat ik een natuurlijker en beter passende richting heb gevonden om evenwichtiger te leven.
Sander Griek is toegepast kunstenaar