Agenda

24 april

Lezing: Where to Belong? Emotie, de natie en de sociologie

AMSTERDAM - Hoe kan het dat in een van de allerijkste, allergelukkigste en allergezondste landen van de wereld een derde van de kiezers op radicaal-rechts stemt? Zijn hiervoor objectieve redenen aan te wijzen, of is dit vooral een uitdrukking van de toenemende emotionalisering van de politiek en samenleving: een ontwikkeling waarin feiten er nauwelijks meer toedoen en 'gevoel' domineert? Deze vragen staan centraal in het afscheidscollege van Jan Willem Duyvendak.

4 mei

Lezing: Wat vrijheid van ons vraagt

UTRECHT - In zijn 4 mei-lezing onderzoekt Jurriën Hamer wat nodig is om onze vrijheden eindelijk echt te realiseren.

Wat betekent vrijheid? Volgens filosoof en jurist Jurriën Hamer (UU) wordt het te vaak verward met vrijblijvendheid. Terwijl fundamentele rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, gelijke behandeling en politieke participatie, juist dure plichten met zich meebrengen. Die plichten hebben we verzuimd, schrijft Hamer in zijn boek ‘Wat vrijheid van je vraagt’. En de gevolgen daarvan zijn groot: het publieke debat is ontspoord en een eerlijke gelijkwaardige samenleving lijkt ver weg. In zijn 4 mei-lezing onderzoekt hij wat nodig is om het plichtsbesef terug te brengen, en onze vrijheden eindelijk echt te realiseren.

11 mei

Event: How Social Class Shapes Us

NIJMEGEN - Sociale klasse is een van de kernmechanismen achter voortdurende ongelijkheid, stelt filosoof Hanno Sauer. Waarom besteden we zo weinig aandacht aan klasse wanneer we proberen ongelijkheid te verminderen? Hoe kan sociale klasse tegenwoordig nog steeds zo bepalend zijn voor wie je kunt worden en welke mogelijkheden je hebt in de samenleving? Wat is er nodig om door de klassenstructuren heen te breken? Kom luisteren naar filosoof Hanno Sauer en ontdek hoe sociale klasse ons vormt en hoe het een belangrijk onderliggend mechanisme is achter status, hiërarchie en ongelijkheid.

In zijn nieuwste boek Klasse. Die Entstehung von Oben und Unten onderzoekt Hanno Sauer de rol van klasse in ons leven. Na de lezing van Hanno Sauer gaat filosoof Cees Leijenhorst met hem in gesprek. Kom luisteren en stel je vragen.

11 mei

Rijker dan ooit, machtiger dan ooit

AMSTERDAM - De politieke macht van de superrijken groeit en ondermijnt democratieën wereldwijd, terwijl de ruimte van gewone mensen om een beroep te doen op hun democratische rechten, krimpt.

De internationale rule of the rich wakkert verder aan terwijl Trumps pro-miljardairs agenda laat zien hoe de rechtsstaat bezwijkt onder de druk van financiële belangen. Niet alleen in Amerika zien we dit gebeuren; ook Nederland beweegt die kant op. De afgelopen tien jaar is het vermogen van de superrijken hier verdrievoudigd.

Deze economische macht vertaalt zich niet alleen in het bezit van huizen en aandelen, maar ook in politieke invloed. Aan de hand van het onderzoeksrapport van Oxfam Novib Rijker dan ooit, machtiger dan ooit, zoomen we in op de warme banden tussen de politiek en de (super)rijken. Welke ‘geld-mach’-spiraal’ zien we?

Hoe democratisch is Nederland wanneer politici niet de belangen vertegenwoordigen van de stemmer maar juist die van het kapitaal? En hoe kunnen we onze democratie beschermen tegen de groeiende vermenging van publieke besluitvorming en private belangen?

12 mei

Debat: De strijd om het vrouwenlichaam: Baas in eigen baarmoeder

UTRECHT - Wat is feit en wat is framing in het debat over abortus? Met sociaal wetenschapper Jenneke van Ditzhuijzen, rechtswetenschapper Fleur van Leeuwen en gynaecoloog Gunilla Kleiverda.

De anti-abortusbeweging laat flink van zich horen. Van het overdrijven hoe vaak vrouwen spijt krijgen tot paniek zaaien over het toegenomen aantal abortussen. Staat het recht op abortus onder druk? Wat zit er achter de stijgende abortuscijfers? En welke redenen hebben vrouwen om een zwangerschap af te breken? Met sociaal wetenschapper Jenneke van Ditzhuijzen, rechtswetenschapper Fleur van Leeuwen (beiden UU), en gynaecoloog Gunilla Kleiverda.

12 mei

Middagsymposium: Autisme en veel voorkomende problematiek

AMSTERDAM - Helaas is het zo dat mensen (jong en oud) met autisme ook last kunnen hebben van andere problemen. In dit middagsymposium gaan we daarom nader in op vier verschillende veel voorkomende problematieken bij autisme: ADHD, automutilatie, suïcide en psychose. Per problematiek wordt geput uit recent onderzoek.

Annelies Spek zal ingaan op automutilatie en suicidaliteit; zoals wat is de oorzaak dat dit vaker voorkomt bij mensen met autisme? Jaap van Meere zal in gaan op zelfmonitoren bij autisme en ADHD. Zelfmonitoren wil zeggen dat iemand zijn eigen gedrag, emoties e.d. observeert en reflecteert. Hij zal o.a. de nieuwste inzichten hierover bij autisme en ADHD belichten. Ten slotte zal Tim Ziermans nader ingaan op neuropsychologie en sociale cognitie bij autisme & psychose. Hij sluit af met tips om sociale cognitie goed in kaart te brengen en wat de mogelijke meerwaarde daarvan kan zijn bij autisme of psychose.

12 mei

Willem Witteveenlezing door Ernst Hirsch Ballin

TILBURG - Wat gebeurt er met menselijke creativiteit en empathie in tijden van A.I.? Ernst Hirsch Ballin, em. Universiteitshoogleraar en oud-minister, spreekt over ‘De kracht van verbeelding’.

In deze herdenkingslezing voor Willem Witteveen, hoogleraar, senator en kunstenaar, staat een urgente vraag centraal: wat gebeurt er met menselijke creativiteit en empathie in een tijd waarin kunstmatige intelligentie steeds meer beslissingen beïnvloedt? Ernst Hirsch Ballin laat zien waarom het vermogen om ons in anderen te verplaatsen onmisbaar blijft, vooral wanneer besluiten grote gevolgen hebben voor kwetsbare mensen. Juist in tijden van ingrijpende veranderingen is verbeeldingskracht nodig om te begrijpen wat er op het spel staat en welke keuzes we nu moeten maken.

13 mei

Congres Onbegrepen Gedrag

VEENENDAAL - Wil jij sneller zien wat er écht speelt, vóórdat gedrag escaleert? Leren omgaan met grensoverschrijdend of agressief gedrag, zonder zelf uit balans te raken? En samen bouwen aan meer begrip, minder stigma en echte handelingskracht?

Onbegrepen gedrag raakt zorg, veiligheid, wonen en gemeenten en heeft grote impact op cliënten, teams én op jou als professional. Want jij staat er. Elke dag weer.

Tijdens het congres Onbegrepen Gedrag op 13 mei 2026 ontdek je hoe je samen met anderen écht het verschil maakt. Hoe je stevig blijft in de spanning. Hoe je samenwerkt over domeinen heen. En hoe begrip verandert in verbinding en actie.

19 mei

Lezing: A New Economic Order: Global Turbulence and Political Autocracy With Nobel Prize Laureate Paul Krugman

ROTTERDAM - Oorlogen in Europa en het Midden-Oosten eisen een vele mensenlevens en veroorzaken schokgolven in de wereldeconomie. Stijgende olie- en gasprijzen hebben de zorgen over inflatie en het risico van een wereldwijde recessie opnieuw aangewakkerd. Handelsconflicten en invoerheffingen brengen mondiale allianties aan het wankelen en zorgen voor onzekerheid op de markten. Voor Europa roepen deze ontwikkelingen fundamentele vragen op over concurrentievermogen, strategische autonomie en zijn positie tussen grootmachten als de Verenigde Staten en China.

2 juni

De Futuristen: Wat een man óók kan zijn

UTRECHT - Sociaal wetenschapper Linda Duits onderzoekt met theatermakers de aantrekkingskracht van de manosphere en hoe we stereotype mannelijkheid doorbreken.

Hoe word je een alfaman? Met hun gedachtegoed raken manosphere-influencers een gevoelige snaar bij veel mannen. Hun boodschap: mannen zouden hun dominante positie in de samenleving zijn kwijtgeraakt door feminisme en vrouwenemancipatie, en het is tijd om dat recht te zetten. Waarom zijn die ideeën zo populair? En welk beeld van wat een man ook kan zijn zetten we ertegenover? Met sociaal wetenschapper Linda Duits (UU).

In samenwerking met het Nieuw Utrechts Toneel (NUT) en mede mogelijk gemaakt door het Descartes Centre (UU).

10 juni

Conferentie: Een nieuwe generatie ouderen langer thuis

UTRECHT - Op 10 juni vindt de 11e editie van de conferentie 'Een nieuwe generatie ouderen langer thuis' plaats. Dit jaar staat het thema ‘Waardevol oud worden’ centraal. Een perspectief dat steeds belangrijker wordt in een samenleving waarin meer mensen de derde en vierde levensfase bereiken.

Een nieuwe generatie ouderen langer thuis. Met dit thema richten we ons op de kansen en mogelijkheden die het oud worden biedt: ruimte voor zingeving, betekenisvolle rollen, sociale verbinding en eigen regie, in elke fase van het leven. Naast de uitdagingen kijken we vooral naar de vraag hoe we tijdens de derde en vierde levensfase van betekenis kunnen blijven voor anderen, hoe we waarde kunnen toevoegen aan elkaars leven en daarmee ook aan ons eigen leven — een perspectief dat in een snel vergrijzende samenleving steeds urgenter wordt.

25 september

Conferentie: Samen bouwen aan veiligheid voor vrouwen en lhbtiqa+ personen

UTRECHT - Veiligheid gaat over de vrijheid om jezelf te kunnen zijn: niet twee keer na te hoeven denken of, hoe en met wie je over straat loopt. Tijdens de conferentie 'Samen bouwen aan veiligheid voor vrouwen en lhbtiqa+ personen' gaan we kijken wat er nodig is voor een toekomst waarin dit mogelijk is.

Op 25 september organiseren de programma’s Veilige Steden en Regenboogsteden samen een landelijke conferentie in Utrecht: 'Samen bouwen aan veiligheid voor vrouwen en lhbtiqa+ personen'. Interesse? Noteer de datum vast in je agenda!

De conferentie is bedoeld voor beleidsmedewerkers, belangenorganisaties, uitvoerende partijen en andere geïnteresseerden.

17 december

Het systeem uit: UWV

AMSTERDAM - UWV verkeert in de problemen door complexe wetgeving en grote personeelstekorten. Wat is er nodig om uit het systeem te breken?

Een miljoenenstrop dreigt voor UWV, de instantie die gaat over de uitkeringen. Tienduizenden WIA- en Wajong-uitkeringen zijn afgelopen jaren verkeerd berekend. Fouten die invloed hebben op de duur en de hoogte van de uitkering.

De hersteloperatie gaat nog jaren duren. De regelgeving is te complex, klinkt het. Bovendien kampt UWV met grote personeelstekorten. Hierdoor zijn ook de wachtlijsten voor een uitkering erg lang.

De verzorgingsstaat komt op die manier onder druk te staan. Want hoe stevig is ons sociale vangnet nog wanneer uitvoeringsorganisaties moeite hebben om volgens de huidige wet- en regelgeving burgers te geven waar ze recht op hebben? In de sloteditie van Het systeem uit nemen we de problemen bij UWV onder de loep. In hoeverre belemmert de wetgeving de correcte uitvoering? En wat is er nodig om uit het systeem te breken?