Agenda

1 september

Lezing: Het leven in de tbs-kliniek

UTRECHT - Jurist Johannes Bijlsma, medisch antropoloog Nienke Verstegen en psychiater Lilian Kuipers over de complexe werkelijkheid van tbs.

Levensgevaarlijke daders en eindeloze behandelingen. Dat zijn de beelden die we bij tbs hebben. Niet gek, want tbs haalt vooral het nieuws wanneer het gaat over ernstige delicten, ontsnappingen of incidenten in de kliniek. Maar hoe ziet het leven in een tbs-kliniek er werkelijk uit?

Psychiater Lilian Kuipers (De Forensische Zorgspecialisten) gaat in op de complexe problematiek van daders. Hoe ziet een succesvolle behandeling eruit? En hoe weet je of iemand veilig kan terugkeren naar de samenleving? Medisch antropoloog Nienke Verstegen (Van der Hoeven Kliniek) onderzocht geweldsincidenten in de tbs. Hoe creëer je een veilige sfeer op een plek waar mensen met een gewelddadig verleden samen opgesloten zitten? En jurist Johannes Bijlsma (UU) spreekt over het opleggen van tbs. Tbs kan worden opgelegd aan verdachten die ontoerekeningsvatbaar zijn en die een gevaar vormen voor de samenleving. Hoe kan een rechter daarover oordelen?

1 september

Lezing: How the Arts Transform Our Health

GRONINGEN - From cradle to grave, engaging in the arts has remarkable effects on our health and well-being. Music supports the architectural development of children’s brains. Artistic hobbies help our brains to stay resilient against dementia. Dance and magic tricks build new neural pathways for people with brain injuries. The arts can act just like a drug to decrease depression, stress, and pain, reducing our dependence on medication. Going to live music events, museums, exhibitions, and the theater decreases our risk of future loneliness and frailty. Engaging in the arts improves the functioning of every major organ system in the body, even helping us to live longer.

This isn’t sensationalism, it’s science: the results of decades of studies gathering data from neuroimaging, molecular biomarkers, wearable sensors, cognitive assessments, and electronic health records. Backed by this research, Daisy Fancourt argues that the arts―alongside diet, sleep, exercise and nature―are the forgotten fifth pillar of health.

8 september

Lezing: De democratie onder hoogspanning

UTRECHT - Historicus Ido de Haan, politicoloog Sarah de Lange en journalist Lotfi el Hamidi over de krachten die onze democratie ondermijnen.

De democratie piept en kraakt. Steeds meer burgers haken af, het vertrouwen in instituties daalt, en uiterst rechts kreeg definitief voet aan de grond. Hoe nu verder? Heeft de overheid de politieke onvrede aan zichzelf te danken? En kan de geest van radicaalrechts terug in de fles? Met historicus Ido de Haan (UU), politicoloog Sarah de Lange (LEI) en journalist Lotfi el Hamidi (De Groene Amsterdammer).

9 september

Lezing: ​​Over de grens: identiteit, cultuur en de postnationale verbeelding​

AMSTERDAM - We zeggen vaak dat mensen tegenwoordig wereldburgers zijn, kosmopolieten, ‘anywheres’. In zijn nieuwe boek Post-National Worlds in Contemporary European Literature laat Jesse van Amelsvoort aan de hand van het werk van zeven Europese schrijvers zien dat dat helemaal niet zo is.

In een gesprek met drie literatuur- en cultuurwetenschappers gaat Jesse van Amelsvoort in gesprek over onderwerpen als taal en meertaligheid, diversiteit, grenzen, belonging en de postnationale verbeelding in Europa en elders. Zijn we al echt voorbij de natiestaat? Wat is precies de waarde en het belang van een grens? Hoe verhoudt literatuur zich tot andere kunstvormen, en tot de bredere maatschappij? En wie leeft er niet een postnationaal leven?

10 september

Symposium: 10 jaar VN-verdrag Handicap

UTRECHT - 10 jaar geleden ratificeerde Nederland na veel strubbelingen het VN-verdrag Handicap. Dat was geen vrijblijvende handtekening. Sindsdien moet Nederland ervoor zorgen dat mensen met een beperking volwaardig, gelijkwaardig en zelfstandig kunnen meedoen aan de samenleving.

Hoe krijgen we de vaart erin? Daarover gaan we in gesprek met ervaringsdeskundigen, ambtenaren, politici en andere betrokkenen. Samen bespreken we wat er nodig is om echte veranderingen te bereiken.

Gespreksleider is Lucille Werner, die bekendheid verwierf als televisiepresentatrice en tussen 2021 en eind 2023 Tweede Kamerlid was voor het CDA. Werner, zelf ervaringsdeskundige, zet zich al jaren in voor een volwaardige positie in de samenleving van mensen een beperking.

14 september

Big 010 is watching you

ROTTERDAM - Rotterdam zet als stad van law & order zwaar in op cameratoezicht door de gemeente en de politie. Toch is daar amper debat over in de politiek en de maatschappij. Is cameratoezicht echt zo’n no-brainer? Voor velen voelt het prettig dat er toezicht is op het openbare leven. Waar er vroeger nog hevige discussies waren voordat er een camera werd geplaatst, lijken inwoners nu passief te accepteren dat je overal gefilmd wordt. Maar welke gevolgen hebben camera’s nou precies voor de stad en haar inwoners? Experts, politici en betrokkenen gaan met elkaar en het publiek in debat over welk nut camera’s écht hebben, wie daar de nadelen van ervaart, en hoe het beter kan.

14 september

Sociale kwaliteit voor een sterke sociale basis - Themabijeenkomst Werkplaatsen Sociaal Domein

UTRECHT - Waarom is een sterke sociale basis zo belangrijk? Welke waarden geven richting? En hoe versterk je die basis in onze gemeente? Steeds meer gemeenten en maatschappelijke organisaties zoeken naar antwoorden op precies deze vragen. De Werkplaatsen Sociaal Domein bieden daarbij een helder vertrekpunt: sociale kwaliteit. Op 14 september organiseren Movisie en de werkplaatsen daarom deze themabijeenkomst bij Aristo Lunetten in Utrecht.

Bij de bijeenkomst ‘Sociale kwaliteit voor een sterke sociale basis’ verkennen we hoe sociale kwaliteit kan helpen om de sociale basis te versterken. Niet alleen in theorie, maar juist aan de hand van specifieke projecten uit de Werkplaatsen Sociaal Domein.

16 september

Het Miljoenennota Gesprek

ROTTERDAM - Wat zegt de nieuwe Miljoenennota over de toekomst van Nederland? Wie betaalt de prijs van vergrijzing, woningnood en economische onzekerheid en wie profiteert? Voor het eerst zijn de financiële plannen gemaakt door een minderheidskabinet. Wat staat er in?

16 september

Lezing: Hoe maakbaar is vruchtbaarheid?

UTRECHT - Gyneacoloog Sabra Tahhan, bioethicus Marieke Hollestelle en ervaringsdeskundige Maaike van Langen over dilemma's rond vruchtbaarheidsbehandelingen.

Een kind krijgen gaat niet altijd vanzelf. Gelukkig kunnen artsen helpen. Het invriezen van eicellen, IVF of hormoontherapie bieden hoop. Met gynaecoloog Sabra Tahhan, bioethicus Marieke Hollestelle (beiden UMCU) en ervaringsdeskundige Maaike van Langen bespreken we de maakbaarheid van vruchtbaarheid. Hoe ver mag je gaan voor een baby? En waarom kan er in het buitenland soms meer?

17 september

Science Café: Weerstand tegen wetenschap

TILBURG - Wetenschap en politiek hebben elkaar nodig, maar staan ook met elkaar op gespannen voet. Hoe vinden wetenschappelijke inzichten hun weg naar nieuw beleid in tijden van populisme en dwingende algoritmen? Met politicoloog Alyt Damstra.

Wetenschappers spreken zich politiek uit. Politici verschuilen zich achter de wetenschap. De relatie tussen wetenschap en politiek is complex: ze hebben elkaar nodig, maar staan ook met elkaar op gespannen voet. De wereldwijde opmars van het populisme en de snelle, door algoritmen gestuurde nieuwsvergaring hebben deze dynamiek alleen maar ingewikkelder gemaakt. Hoe vinden wetenschappelijke inzichten dan toch hun weg naar nieuw beleid?

21 september

Science Café: Queer-emancipatie - hoe progressief is Nederland nog?

UTRECHT - Historicus Marijke Huisman, socioloog John de Wit en politicoloog Anne Louise Schotel over hoe inclusief Nederland écht is voor LHBTIQ+.

24 september

Agenda van het Sociaal Werk 2026 - met Marie Kamphuis Lezing door Jurja Steenmeijer

UTRECHT - ‘Sociaal werker aan zet: meer professionele autonomie’ is het thema van de Agenda van het Sociaal Werk die op 24 september 2026 plaatsvindt bij The Colour Kitchen in Utrecht. Jurja Steenmeijer houdt de Marie Kamphuis Lezing. Als sociaal werker, ethica en auteur biedt zij een inspirerende visie op professionele autonomie in het sociaal werk. Diverse workshops gaan in op de positie van sociaal werkers.

Het bestrijden van bestaansonzekerheid, het aanpakken van dakloosheid, meer inzetten van mantelzorgers: voor grote sociale opgaven wordt nadrukkelijk naar sociaal werkers gekeken. Dit roept vragen op rondom het thema professionele autonomie, waar de Agenda van het Sociaal Werk dit jaar over gaat.

Denk aan vragen als: dreigen sociaal werkers een werktuig van beleid te worden? Staat hun professionele autonomie onder druk? Wat bedoelen we eigenlijk als we het hebben over de autonome professional?

En minstens zo belangrijk: hoe kunnen we de autonomie van professionals bevorderen? Welke mogelijkheden voor autonomie zijn er wanneer er zorgtekorten of andere maatschappelijke vraagstukken moeten worden opgelost?

24 september

Congres LVB en problematisch gedrag

EDE - Mensen met een lichte verstandelijke beperking of zwakbegaafdheid (LVB) laten soms problematisch gedrag zien. Voorbeelden zijn agressief en sociaal onaangepast gedrag, verslavingen of psychische (internaliserende) problematiek. Dit vergt veel tijd en energie van begeleiders en behandelaars. Gelukkig staan de ontwikkelingen niet stil. Dit congres belicht een verscheidenheid aan nieuwe mogelijkheden om het gedrag van mensen (jeugdigen en volwassenen) met een LVB beter te begrijpen en te diagnosticeren.

25 september

Conferentie: Samen bouwen aan veiligheid voor vrouwen en lhbtiqa+ personen

UTRECHT - Veiligheid gaat over de vrijheid om jezelf te kunnen zijn: niet twee keer na te hoeven denken of, hoe en met wie je over straat loopt. Tijdens de conferentie 'Samen bouwen aan veiligheid voor vrouwen en lhbtiqa+ personen' gaan we kijken wat er nodig is voor een toekomst waarin dit mogelijk is.

Op 25 september organiseren de programma’s Veilige Steden en Regenboogsteden samen een landelijke conferentie in Utrecht: 'Samen bouwen aan veiligheid voor vrouwen en lhbtiqa+ personen'. Interesse? Noteer de datum vast in je agenda!

De conferentie is bedoeld voor beleidsmedewerkers, belangenorganisaties, uitvoerende partijen en andere geïnteresseerden.

27 september

Abel Herzberg lezing 2026 - Alicja Gescinska

AMSTERDAM - Alicja Gescinska spreekt op 27 september 2026 de 37ste  Abel Herzberglezing uit. Trouw en de Rode Hoed organiseren deze lezing ter nagedachtenis aan de advocaat, procureur, toneel- en kroniekschrijver en essayist Abel Herzberg (Amsterdam, 1893-1989).

Alicja Gescinska is filosoof. In haar werk richt ze zich op thema’s als vrijheid, waarheid en menselijkheid. Met essays, romans, poëzie en theater heeft ze zich ontwikkeld tot een invloedrijke stem. Haar werk werd meermaals bekroond, waaronder met de Socratesbeker 2026 voor Vrouwen in duistere tijden.

De lezing is getiteld: Hand van hoop - reflecties op de vrede en het wrede in de mens

Het is een van de favoriete frases van pacifisten wereldwijd: vechten voor vrede is even absurd als neuken voor maagdelijkheid. Wie geen oorlog wil, moet alleen maar de wapens weigeren. Maar is het wel zo simpel? En is pacifisme altijd een deugd en nobel? Is geweldloosheid tegenover gewelddadigheid soms geen vrijgeleide voor het uitleven van het kwaad?

Al meer dan vier jaar is het Europese continent getekend en gelittekend door een bloederige oorlog. Die oorlog confronteert ons met de donkere diepte in de mens; een afgrond waarin de wreedaardigheid van onze soort zich openbaart. Een van de pijnlijkste symbolen daarvan is een klein stadje ten noorden van Kyiv, waarvan de naam een omineuze schandvlek in de geschiedenis van de mensheid is geworden: Boetsja. Wat leert ons wat daar is gebeurd over de mens? Deze lezing reflecteert op het kwaad in onze soort, en het antwoord dat wij daarop kunnen, en zouden moeten geven. Hoe kunnen we wreedheid voorkomen, hoe kunnen wij in de mens het eeuwige wrede ombuigen tot duurzame vrede?

29 september

Afscheidscollege Anja Machielse

UTRECHT - De gemeente Rotterdam en Coalitie Erbij Rotterdam nodigen je van harte uit voor deze bijeenkomst. Met dit publiekscollege neemt professor Machielse afscheid van haar bijzondere leerstoel, waarmee een periode van elf jaar wordt afgesloten.

In haar afscheidscollege deelt professor Anja Machielse de belangrijkste inzichten uit 25 jaar onderzoek naar sociale relaties en eenzaamheid. Aan de hand van herkenbare voorbeelden en wetenschappelijke kennis laat zij zien hoe betekenisvolle contacten ons leven verrijken – van onze eerste vriendschappen tot de relaties die ons op latere leeftijd ondersteunen.

Anja Machielse is emeritus hoogleraar Humanisme en Sociale Weerbaarheid en bijzonder hoogleraar Sociale Weerbaarheid van Ouderen. Deze leerstoel is ingesteld door de Universiteit voor Humanistiek in samenwerking met de gemeente Rotterdam.

29 september

Man en vrouw: hiërarchisch gelijk, biologisch verschillend

BREDA - Waarom nemen we verschillen tussen vrouwen en mannen soms niet serieus genoeg? Waarom benadrukken we ze op andere momenten juist te sterk? En waarom schuurt dat steeds vaker in zorg, wetenschap en samenleving? Wat betekent dat voor vrouwengezondheid? En wat verandert er, bijvoorbeeld in de zorg, als we anders gaan kijken? Wat gebeurt er als we verschillen niet vooral zien als probleem of tegenstelling, maar ook als bron van aanvullende kwaliteiten, perspectieven en kracht?

Tijdens deze editie van Avans Studium Generale verkennen we wat verschillen tussen vrouwen en mannen betekenen voor gezondheid, zorg en samenleving. Vrouwengezondheid vormt daarbij het vertrekpunt. We onderzoeken wat er verandert wanneer we elkaar beter begrijpen en erkennen.

8 oktober

Herstelcongres: Innovatieve sleutels in de GGZ

DRIEBERGEN - Het herstel van mensen in de langdurige ggz blijft een uitdaging. Ondanks alle kennis blijft het zoeken naar werkzame sleutels. In dit Herstelcongres staan actuele en vernieuwende perspectieven centraal, zodat herstelondersteunende zorg verder kan worden versterkt. Te denken valt aan: patroondiagnostiek, leefstijl, emotieregulatie, traumasensitieve zorg, financieel welzijn en passende woonvormen voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Maar ook project Groen, laat ons zien hoe de zorg ook echt anders kan.

In dit congres komen wetenschappelijke inzichten, professionele expertise en ervaringskennis samen, met oog voor de mens achter de problematiek en de context waarin herstel plaatsvindt. Het congres biedt ruimte voor reflectie, dialoog en praktische handvatten voor de dagelijkse praktijk. Deelnemers krijgen inspiratie en concrete aanknopingspunten om bij te dragen aan een menswaardige, effectieve en toekomstbestendige GGZ, waarin participatie, betekenisgeving en eigen regie centraal staan.

12 oktober

Focusweek Armoede 2026

ONLINE - De Focusweek Armoede verrijkt je met kennis over geldzorgen en -problemen, langdurige armoede en wat dit met mensen doet. We gaan in op oorzaken en gevolgen van niet kunnen rondkomen, stress en emoties bij armoede en schulden, het signaleren van schulden en de structurele oorzaken van armoede.

Niet iedereen in Nederland heeft dezelfde kansen op een goede gezondheid. Voor mensen die dagelijks bezig zijn met rondkomen, staat het leven vaak in het teken van overleven. Dat heeft invloed op fysieke, mentale en sociale gezondheid. Dit jaar is het thema van de Focusweek Armoede '(On)gelijke kansen op gezondheid'. Met de focusweek en tijdens de bijeenkomsten leggen we de nadruk op ervaringen van mensen in armoede of met geldzorgen. En delen we kennis over de relatie tussen armoede, gezondheid en gelijke kansen.

12 oktober

Week tegen Armoede: Q&A met ervaringsdeskundigen over armoede en gezondheid

NIJMEGEN - Ook dit jaar trappen Movisie en de HAN de Week tegen Armoede / Focusweek Armoede gezamenlijk af met een Live Q&A met ervaringsdeskundigen.

Tijdens de bijeenkomst staat het thema ‘(On)gelijke kansen op gezondheid’ centraal. Drie ervaringsdeskundigen vertellen over hoe zij te maken kregen met geldzorgen. En hoe deze geldzorgen invloed hadden op hun gezondheid en hun kansen, of andersom. Wat heeft hen geholpen hier weer uit te komen?

14 oktober

Webinar Focusweek Armoede: ‘De onzichtbare rekening’

ONLINE - Tijdens dit webinar onderzoeken we welke mensbeelden schuilgaan achter geldzorgen en armoede, en hoe deze bijdragen aan stigma, gezondheidsverschillen en ongelijke kansen. We kijken niet alleen naar zichtbare vooroordelen, maar ook naar verborgen stigma's die doorwerken in zelfbeeld, welzijn, participatie, regelingen en taal. Waarom zien we financiële problemen vaak als een persoonlijke schuld? En wat doet dat met mensen?

Ervaringsdeskundigen Jessica van Hinthem en Marc Mulder maken korte metten met onjuiste mensbeelden. Ook leggen ze uit wat stigma betekent en welke impact dit heeft op mensen, hun gezondheid en hun kansen. Sluit aan bij het webinar en leer kritisch kijken naar je eigen (onbewuste) vooroordelen en de invloed daarvan.

29 oktober

Jaarsymposium Werkplaatsen Sociaal Domein: Het sociale in meervoud

ALMERE - Het is niet nieuw dat de domeinen wonen en zorg hun maatschappelijke opgaven verbinden met een sociale invalshoek. Maar op dit moment gebeurt dit op een bijna ongekend grote schaal. Tijdens dit jaarsymposium dat de Werkplaatsen Sociaal Domein samen met Movisie organiseren op donderdag 29 oktober, brengen we deze werelden samen.

Met onderzoekers, docenten, professionals en beleidsmakers verkennen we vragen als: welk type sociaal werk staat centraal, welke plek krijgt het in de aanpak van organisaties en wat betekent dit voor het sociaal domein? Is dit erkenning, of roept het ook nieuwe zorgen en spanningen op?

Verwacht inspirerende bijdragen, deelsessies waar de werkplaatsen opbrengsten van hun werk presenteren en volop ruimte voor ontmoeting en uitwisseling.

30 oktober

Onze Jeugd Congres: Wat bezielt je? Bezieling als fundament voor samenwerking

UTRECHT - Van systemen die schuren tot samenwerking die stokt. In onderwijs, jeugdwerk en beleid lopen professionals én jongeren regelmatig vast binnen structuren en interventies die ooit bedoeld waren om te helpen. We weten inmiddels goed wat niet werkt. Toch voeren we het gesprek vaak op precies die niveaus en blijven we om het echte vraagstuk heen draaien.

Daarom brengt het OJ-congres op 30 oktober 2026 onderwijs, gemeenten en jeugdwerk samen rond één centrale vraag: Wat bezielt je? Bezieling is vanuit dit perspectief geen bijzaak, maar de motor onder vakmanschap en samenwerking.

Het OJ-congres is in de eerste plaats een interactieve ontmoeting. Via gesprekken, interviews, creatieve werkvormen en ervaringsgerichte sessies bouwen we samen aan nieuwe perspectieven op samenwerken rond kinderen en jongeren. Je gaat naar huis met nieuwe energie, scherpte op je eigen rol en het vertrouwen dat jouw vakmanschap ertoe doet – of dat nu binnen het onderwijs, jeugdwerk of beleid is.

3 november

Congres: Recht op een humane bejegening

DEN HAAG - Waarom is het belangrijk dat justitiabelen humaan worden behandeld en wat heeft de maatschappij daaraan? Wat is nodig voor een humane bejegening en hoe ziet het recht op een humane bejegening eruit? Hoe heeft zich dat door de eeuwen heen ontwikkeld?

Deze en andere vragen staan centraal tijdens het RSJ-congres Recht op een humane bejegening.

Op 3 november 2026 brengt de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) professionals, beleidsmakers, uitvoeringsinstanties en ervaringsdeskundigen samen om te discussiëren over een fundamenteel recht: het recht om als mens te worden gezien en behandeld. Door middel van plenaire sessies en discussies verkennen we hoe humane bejegening in de praktijk kan worden verankerd en wat er nodig is om dit recht daadwerkelijk te garanderen.

11 november

Els Borst Lezing: AI in de zorg

AMSTERDAM - De 13e CEG-Els Borst Lezing is dit jaar in debatcentrum de Rode Hoed in Amsterdam. Op woensdagmiddag 11 november nemen hoofdsprekers Jeroen van den Hoven en Karin Jongsma je mee in de wonderlijke en soms ook complexe wereld van de kunstmatige intelligentie in de zorg. Ze gaan onder meer in op dilemma’s bij het gebruik en de ethische waarden die daarbij op het spel staan.

17 december

Het systeem uit: UWV

AMSTERDAM - UWV verkeert in de problemen door complexe wetgeving en grote personeelstekorten. Wat is er nodig om uit het systeem te breken?

Een miljoenenstrop dreigt voor UWV, de instantie die gaat over de uitkeringen. Tienduizenden WIA- en Wajong-uitkeringen zijn afgelopen jaren verkeerd berekend. Fouten die invloed hebben op de duur en de hoogte van de uitkering.

De hersteloperatie gaat nog jaren duren. De regelgeving is te complex, klinkt het. Bovendien kampt UWV met grote personeelstekorten. Hierdoor zijn ook de wachtlijsten voor een uitkering erg lang.

De verzorgingsstaat komt op die manier onder druk te staan. Want hoe stevig is ons sociale vangnet nog wanneer uitvoeringsorganisaties moeite hebben om volgens de huidige wet- en regelgeving burgers te geven waar ze recht op hebben? In de sloteditie van Het systeem uit nemen we de problemen bij UWV onder de loep. In hoeverre belemmert de wetgeving de correcte uitvoering? En wat is er nodig om uit het systeem te breken?