Agenda

23 februari

Lezing: Hoe politiek is de economische wetenschap?

UTRECHT - Econoom Martijn Huysmans over de politiek achter de economische cijfers.

Zorgt het ophogen van het minimumloon voor meer werkloosheid? En wat levert investeren in onderwijs op? Omdat economen met cijfers en rekenmodellen werken, lijkt het een harde wetenschap. Maar volgens econoom Martijn Huysmans (UU) is het moeilijk de de economische wetenschap volledig neutraal te houden. Hoe kleuren politieke overtuigingen de modellen die economen gebruiken?

23 februari

Lezing: Hoe politiek is de economische wetenschap?

UTRECHT - Econoom Martijn Huysmans over de politiek achter de economische cijfers.

3 maart

Lezing: A Critical Review of Conscription

ROTTERDAM - Zodra je het nieuws bekijkt lijkt de wereld in brand te staan. De actualiteiten volgen elkaar zo snel op dat het bijna niet meer bij te houden is! Tijd dus voor een Current Affairs Lecture waarin we met een expert dieper ingaan op dat wat prangend is. Dit keer: een kritische beschouwing van de huidige discussie rondom het herinvoeren van de dienstplicht.

In heel Europa is de kwestie van militaire dienstplicht teruggekeerd op de politieke agenda. Tegelijkertijd blijft het een controversieel onderwerp. Tijdens deze Current Affairs Lecture zal dr. Sven Altenburger de argumenten vóór en tegen analyseren en deze in een bredere context plaatsen. Past dienstplicht binnen onze democratische waarden? Wat is het effect ervan op de civiel-militaire verhoudingen? En is het daadwerkelijk effectief?

12 maart

Congres Gezelschappelijke Psychiatrie

ZWOLLE - Er is een grote toeloop naar de psychiatrie op gang gekomen waardoor er flinke wachtlijsten zijn ontstaan. Wonderlijk genoeg worden gemotiveerde mensen met enkelvoudige problemen eerder geholpen dan mensen met aanhoudende en meervoudige problemen. Denk aan bijvoorbeeld mensen die worden aangeduid als EPA-patiënten of als verwarde personen.

In dit congres geven we aandacht aan 'gezelschappelijke psychiatrie', een vorm die zich weet te verhouden tot beide groepen, maar voorrang kiest voor mensen die psychiatrie het hardste nodig hebben. Op deze dag maken we kennis met deze vorm van psychiatrie waarin niet interventies centraal staan maar het tot stand brengen van een omgeving die stevigheid biedt.

12 maart

Congres Gezelschappelijke Psychiatrie

ZWOLLE - Graag nodigen wij u uit voor het congres Gezelschappelijke Psychiatrie op 12 maart 2026.

De druk op de ggz neemt toe. Veel mensen zoeken verlichting van mentale stress, terwijl anderen met meervoudige problemen, waaronder psychiatrische, moeten wachten en de hoop verliezen dat psychiatrie iets voor hen kan betekenen. Hoe richten we de ggz zo in dat die laatste groep met voorrang wordt geholpen?

Gezelschappelijke psychiatrie draait om één kern: wederkerige relaties. Niet de stoornis staat centraal, maar het vergroten van handelingsvermogen binnen een netwerk van geven en ontvangen. Wie ingebed is in zo'n netwerk, staat sterker.

Tijdens dit congres worden de deelnemers uitgenodigd om anders te kijken naar psychiatrie. Om psychiatrie te zien als een vorm van onderwijs, een op emancipatie gerichte omgeving waarin niet zozeer interventies centraal staan maar het tot stand brengen van een stevigheid biedende omgeving.

26 maart

Congres Ouderschap en ouderbegeleiding

ZWOLLE - Wie met kinderen werkt, werkt onvermijdelijk óók met hun ouders – en dát blijkt vaak het meest uitdagende onderdeel van het vak. Professionals zijn meestal opgeleid met de focus op de ontwikkeling van het kind, maar het ouderperspectief blijft vaak onderbelicht. Met dit congres zetten we dat perspectief vol in het licht.

Werken met ouders is complex, zo wees Alice van der Pas al in haar Ouderschapstheorie. De dynamiek raakt aan kwetsbaarheid, emoties en onderlinge afhankelijkheid. Omdat het altijd om een kind gaat, wordt die complexiteit alleen maar groter. Wanneer zorgen over een kind ter sprake komen, maakt dat gesprekken met ouders al snel beladen. Het roept sterke gevoelens op – bij ouders én bij jou als professional. Dan blijkt kennis over ouderschap onmisbaar om de verbinding vast te houden en te voorkomen dat je onbedoeld tegenover ouders komt te staan in plaats van naast hen.

26 maart

Omarm en benut diversiteitsongemak

Een rechtvaardige en veerkrachtige samenleving vereist dat we diversiteitsongemak leren omarmen. Docenten en wetenschappers uit het Amsterdamse hoger onderwijs roepen op dit ongemak niet langer te vermijden, maar te benutten.

Mijn manager maakt alweer een discriminerende opmerking over een collega, zal ik daar wat van zeggen? Zal ik op de buurtborrel vragen of buurtbewoners een petitie voor Gaza willen ondertekenen? Een vriendin laat haar kind niet vaccineren, zal ik haar vragen waarom? Ik ben het écht niet eens met mijn vaders stelling dat vrouwenemancipatie voltooid is.

Ga je gesprekken uit de weg om wrijving te voorkomen?

Misschien herken je deze momenten van ongemak. Wellicht ervaar je die zelf ook in interactie met mensen met andere ervaringen of perspectieven. En heb je ook de reactie, net als wij: laat maar, ik ga dit gesprek uit de weg. Of word je zo geraakt dat je niet meer naar de ander kúnt luisteren.

Verlammend

Ongemak over meningen of personen werkt vaak verlammend Je bent bang iets fout te zeggen, de ander pijn te doen, kritiek te krijgen of in een conflict te belanden. Diezelfde angst kan ook leiden tot een verstarrende stelligheid. Diversiteitsongemak zorgt er soms voor dat we ons onvoldoende openstellen voor de mening van anderen en gesprekken uit de weg gaan. Dat herkennen we bij de media, de politiek, en bij onszelf.

In ons werkveld, het onderwijs, deinzen docenten er geregeld voor terug om gevoelige politieke onderwerpen te bespreken in de klas. Ook bestuurders vinden het lastig om in te spelen op beladen onderwerpen waarover meningen verschillen, zoals over Gaza of Paarse Vrijdag. Te vaak gaan ze de dialoog uit de weg.

Dat is onwenselijk omdat het onderwijs een belangrijke plek is voor de vorming van veerkrachtige burgers en professionals. Idealiter is het een plaats waar studenten en docenten met uiteenlopende anderen leren samenwerken en waar ze kunnen ervaren dat eenieder de wereld ervaart vanuit de eigen positie.

We kunnen het ongemak niet langer uit de weg gaan

We leven niet alleen in een steeds complexere en dynamischere wereld, maar ook in een tijd van polarisatie en groeiende ongelijkheid. Een wereld waarin veel communicatie is verplaatst naar de sociale media waar geïnteresseerde uitwisseling nauwelijks plaatsvindt.

Een democratische, rechtvaardige en verbonden samenleving vraagt om een maatschappelijke verschuiving: van stelligheid en individualisme enerzijds naar openheid en wederzijdse interesse anderzijds. Die verschuiving vráágt om het omarmen van diversiteitsongemak. We kunnen het ongemak niet langer uit de weg gaan.

Kans

Als we diversiteitsongemak blijven vermijden, blijven we allen in onze bubbels hangen, die onze eigen ideeën en identiteiten bevestigen maar ons niet helpen om te komen tot de broodnodige verbinding en verrijking. Als we verandering willen, moeten we ongemak leren signaleren, omarmen en benutten.

Stap 1. Signaleren

Ongemak is onplezierig. Je voelt je onderhuids uitgedaagd in je opvattingen, uitgangspunten en identiteit.

Ongemak is het signaal dat de automatische piloot even uitgeschakeld moet worden

En dat is dus een prachtig moment om even stil te staan. De kritische antropoloog Sara Ahmed leert ons: ‘We have to stay with the feelings that we might wish would go away.’ Pas dan ontwikkel je nieuwe inzichten.

Ongemak is het signaal dat de automatische piloot even uitgeschakeld moet worden. Het is een intern signaal: ‘Wacht even. Dit is nieuw. Adem in, stel je open.’

Stap 2. Omarmen

De volgende stap is het omarmen van ongemak. Dit is al een gangbaar uitgangspunt in het onderwijs, in theorie althans. Leren gaat namelijk vaak gepaard met verbreding van je eigen perspectief. Dat kan ongemakkelijk zijn en je buiten je comfortzone brengen: echt leren. Ongemak moeten we leren verwelkomen als een kans om te leren.

Stap 3. Benutten

Het is belangrijk dat we in ongemakkelijke situaties op een constructieve manier weten te reageren. Als we oprecht geïnteresseerd zijn en open willen luisteren naar de ervaringen en perspectieven van anderen, vraagt dit zelfreflectie; het besef dat ook jouw perspectief gekleurd is.

Daarvoor is het nodig dat we een pas op de plaats maken en onze eigen opvattingen en emoties even parkeren, in wat hoogleraar Halleh Ghorashi in de Participatielezing van 2025 vertraagde tussenruimtes noemt. Ook vereist het dat we onze angst en trots even parkeren. Of beter gezegd: dat we onze trots halen uit inleven, reflecteren, verrijken en verbinden in plaats van uit stelligheid, onfeilbaarheid en overtuigingskracht.

Oproep

Onze oproep is vooral gericht aan degenen die het diversiteitsongemak niet zo gewend zijn. Het gaat hierbij om mensen binnen de normgroep, die doorgaans minder ongemak ervaren dan wie regelmatig buiten de norm valt, bijvoorbeeld door huidskleur, religie, gender of een functiebeperking. Schrijver en antropoloog Sinan Çankaya verwoordt het als volgt: ‘Wie tot de norm behoort, hoeft niet over zichzelf na te denken.’

Voor de gewenste verandering moeten juist normgroepen ongemak niet langer uit de weg gaan

Mensen uit de normgroep, met meer Luyendijk-vinkjes, hebben meer mogelijkheden om ongemak uit de weg te gaan. Hun positie stelt hen in vaker staat het gesprek, de les of de (bedrijfs-) communicatie te sturen. Degene wier lichaam of perspectief afwijkt van wat gangbaar is, is vaak wel gewend aan ongemak. Voor hen zit er vaak weinig anders op dan doorlopend ongemak te verdragen. Voor de gewenste verandering moeten dus vooral mensen uit de normgroepen ongemak niet langer uit de weg gaan.

Wij willen bijdragen aan een samenleving waarin mensen diversiteitsongemak durven aan te gaan. Het aangaan en benutten van ongemak blijkt in de praktijkpraktijk namelijk lastig. Met steun van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek gaan we komende jaren in het hoger onderwijs onderzoeken hoe dat het beste gedaan kan worden, zodat diversiteitsongemak uiteindelijk kan bijdragen aan een inclusieve en verbonden samenleving.

Marieke Slootman werkt als associate lector bij Hogeschool Inholland. Lieve de Coninck werkt als senior onderzoeker bij de Hogeschool van Amsterdam. Hülya Kosar-Altinyelken werkt als universitair hoofddocent bij de Universiteit van Amsterdam. Anouk Wouters werkt als universitair docent bij Amsterdam UMC Vrije Universiteit. Rashmi Kusurkar is hoogleraar Inclusie en Motivatie bij Amsterdam UMC Vrije Universiteit. Amrita Das werkt als programmamanager bij het Centre for Teaching & Learning van de Vrije Universiteit. Marette Ebert werkt als docent-onderzoeker bij Hogeschool Inholland.

27 maart

Symposium ‘Historisch bewustzijn – een kompas voor het sociaal werk’

UTRECHT - Dit symposium brengt de rijke geschiedenis van het vak Sociaal Werk tot leven. Maak kennis met het nieuwe Historisch Centrum Sociaal Werk en ontdek hoe historisch bewustzijn bijdraagt aan een sterke beroepsidentiteit en professioneel handelen.

Met lezingen van: Thomas Kampen, Evelien Tonkens, Margo Trappenburg, Toby Witte, Fresco Sam-Sin, Jan Willem Duyvendak, James Kennedy en de presentatie van een nieuw boek van Jos van der Lans.

12 mei

Middagsymposium: Autisme en veel voorkomende problematiek

AMSTERDAM - Helaas is het zo dat mensen (jong en oud) met autisme ook last kunnen hebben van andere problemen. In dit middagsymposium gaan we daarom nader in op vier verschillende veel voorkomende problematieken bij autisme: ADHD, automutilatie, suïcide en psychose. Per problematiek wordt geput uit recent onderzoek.

Annelies Spek zal ingaan op automutilatie en suicidaliteit; zoals wat is de oorzaak dat dit vaker voorkomt bij mensen met autisme? Jaap van Meere zal in gaan op zelfmonitoren bij autisme en ADHD. Zelfmonitoren wil zeggen dat iemand zijn eigen gedrag, emoties e.d. observeert en reflecteert. Hij zal o.a. de nieuwste inzichten hierover bij autisme en ADHD belichten. Ten slotte zal Tim Ziermans nader ingaan op neuropsychologie en sociale cognitie bij autisme & psychose. Hij sluit af met tips om sociale cognitie goed in kaart te brengen en wat de mogelijke meerwaarde daarvan kan zijn bij autisme of psychose.

13 mei

Congres Onbegrepen Gedrag

VEENENDAAL - Wil jij sneller zien wat er écht speelt, vóórdat gedrag escaleert? Leren omgaan met grensoverschrijdend of agressief gedrag, zonder zelf uit balans te raken? En samen bouwen aan meer begrip, minder stigma en echte handelingskracht?

Onbegrepen gedrag raakt zorg, veiligheid, wonen en gemeenten en heeft grote impact op cliënten, teams én op jou als professional. Want jij staat er. Elke dag weer.

Tijdens het congres Onbegrepen Gedrag op 13 mei 2026 ontdek je hoe je samen met anderen écht het verschil maakt. Hoe je stevig blijft in de spanning. Hoe je samenwerkt over domeinen heen. En hoe begrip verandert in verbinding en actie.

17 december

Het systeem uit: UWV

AMSTERDAM - UWV verkeert in de problemen door complexe wetgeving en grote personeelstekorten. Wat is er nodig om uit het systeem te breken?

Een miljoenenstrop dreigt voor UWV, de instantie die gaat over de uitkeringen. Tienduizenden WIA- en Wajong-uitkeringen zijn afgelopen jaren verkeerd berekend. Fouten die invloed hebben op de duur en de hoogte van de uitkering.

De hersteloperatie gaat nog jaren duren. De regelgeving is te complex, klinkt het. Bovendien kampt UWV met grote personeelstekorten. Hierdoor zijn ook de wachtlijsten voor een uitkering erg lang.

De verzorgingsstaat komt op die manier onder druk te staan. Want hoe stevig is ons sociale vangnet nog wanneer uitvoeringsorganisaties moeite hebben om volgens de huidige wet- en regelgeving burgers te geven waar ze recht op hebben? In de sloteditie van Het systeem uit nemen we de problemen bij UWV onder de loep. In hoeverre belemmert de wetgeving de correcte uitvoering? En wat is er nodig om uit het systeem te breken?