Het is een zaak waarvan je de details liever negeert. Een vrouw in Frankrijk is bijna tien jaar lang, zonder dat zij het wist, door haar man gedrogeerd en ter verkrachting aangeboden aan zo’n tachtig mannen.
Deze mannen zijn verpleegkundige, raadslid, politieman, journalist, soldaat en ambtenaar
Toch kiest de dappere Gisèle Pelicot, het slachtoffer van deze gruwelijke zaak, ervoor de zaak in openbaarheid te voeren. En dat is ontzettend belangrijk, want deze zaak staat niet op zichzelf. Het is een uitwas van een cultuur waarin seksueel geweld nog steeds te gemakkelijk gelegitimeerd wordt.
Verkrachtingswens
Sta eens stil bij de tachtig mannen in en rondom het provinciestadje Mazan. Stuk voor stuk hadden ze een verkrachtingswens en handelden ze ernaar. We denken vaak dat verkrachters monsters zijn, maar deze mannen zijn verpleegkundige, raadslid, politieman, journalist, soldaat en ambtenaar. Lieve echtgenoten, leuke vaders en goede werknemers.
Verkrachtingsfantasieën komen niet van geperverteerde eenlingen
Gisèle Pelicot getuigt van een gelukkig huwelijk. Een van de verkrachters was een dorpsgenoot die zij regelmatig groette bij de bakker.
Onderdeel van onze cultuur
Tachtig ‘gewone’ mannen rondom Mazan: extrapoleer dat naar de rest van de samenleving, ook in Nederland, en het wordt duidelijk dat verkrachtingsfantasieën niet van geperverteerde eenlingen komen. Het is wijdverspreid en dus onderdeel van onze cultuur.
Er zijn talloze mythes over mannelijke en vrouwelijke seksualiteit die hieraan bijdragen. Zoals het idee dat mannen vaker en meer seks willen dan vrouwen. Een idee dat zo sterk is, dat vrouwen die openlijk seksualiteit beleven, nog steeds te schande worden gemaakt als ‘slet’. Het leidt ertoe dat vrouwen hun seksualiteit voor zich houden, wat de mythe verder in stand houdt.
Maatschappelijk script
Als vrouwen over het algemeen geen zin in seks hebben, zul je ze dus (fysiek) moeten overreden tot seks. Dit zien we vaak in films en het ligt ten grondslag aan het maatschappelijke script als het gaat om heteroseksuele dates: de meeste mensen vinden dat mannen initiatief moeten nemen tot seks en zich moeten gedragen als roofdieren.
We beschouwen het kennelijk als de verantwoordelijkheid van vrouwen om risico’s op (ongewenste) seks te vermijden
Slachtoffers van seksueel geweld krijgen nog altijd te maken met vragen over hun eigen aandeel bij wat hen is overkomen en we beschouwen het kennelijk als de verantwoordelijkheid van vrouwen om alle risico’s op (ongewenste) seks te vermijden.
Het is zijn vrouw
Deze mythes en stereotypen dragen bij aan de culturele norm waarbij onwilligheid van vrouwen bij seks wordt geaccepteerd en wordt goedgepraat. Met ongewenste seksuele opmerkingen op het werk of nafluiten op straat tot gevolg en in het extreemste geval: de situatie in Mazan.
Ook in de Franse zaak speelt het oeroude idee dat vrouwen bezit zijn van mannen een belangrijke rol
Het ontstaat uit dezelfde voedingsbodem, namelijk een cultuur die drijft op rigide beelden over hoe mannen en vrouwen horen te zijn en zich tot elkaar moeten verhouden. Uit onderzoek is bekend dat mannen met strikte ideeën over de verhouding tussen mannen en vrouwen, vaker overgaan tot seksueel geweld.
Ook in de Franse zaak speelt het oeroude idee dat vrouwen bezit zijn van mannen, een belangrijke rol. Een aantal daders gaf aan dat zij zich niet schuldig voelden omdat het haar man was die haar aan hen aanbood. ‘Het is zijn vrouw, hij doet met haar wat hij wil.’
Er wordt geschreven dat deze mannen ‘seks’ hadden met Gisèle Pelicot. Hierin schuilt onze impliciete acceptatie van seksueel geweld. Want iemand penetreren die buiten bewustzijn is, heeft niets met seks te maken. Dat is verkrachting.
Gelijkwaardigheid
Er wordt twintig jaar cel geëist tegen de man van Gisèle Pelicot. Maar de oplossing zit in een cultuurverandering waarbij verkrachting niet langer impliciet en expliciet wordt gepromoot. Leer kinderen en jongeren over gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen, over seksuele wensen en grenzen, over hoe seks alleen kan bestaan als er sprake is van toestemming, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid en over hoe je nooit recht kan hebben op iemands seksualiteit. Alleen zo kunnen we samen voorkomen dat de situatie in Mazan zich, ook in Nederland, ooit zal herhalen.
Djoeke Ardon is expert seksueel geweld en sociale veiligheid bij kennisinstituut Movisie
Foto: BBC News - Woman describes horror of learning husband drugged her so dozens of men could rape her (Youtube)