COLUMN Tradities: over witte jurken en zwarte pieten

‘Maar dat hoort niet zo!’ ‘Een breuk met tradities!’  Via Twitter volg ik de felle debatten over ‘gay marriage’ in de VS op de voet. Volgens tegenstanders is het huwelijk nu eenmaal ‘bedoeld’ voor man en vrouw. Een eeuwenoude traditie wordt wezenlijk veranderd wanneer het huwelijk opengesteld wordt voor man-man- en vrouw-vrouw-koppels. Gelukkig is deze discussie letterlijk een ver-van-mijn-bed-show: ik lig al weer jaren iedere nacht naast mijn wettige echtgenote te slapen. Wij Nederlanders waren meer dan 10 jaar geleden niet te beroerd om de traditie van het huwelijk te moderniseren: twee mannen in een strak pak zien er toch ook mooi uit. En aangezien bruiloften zo’n beetje draaien om de vraag over ‘wat zal de bruid dragen?’ zijn twee verliefde bruidjes in een maagdelijke witte jurk double fun. Traditioneel maar een tikkeltje anders. Daar doen we in Nederland niet moeilijk over.

Ik ben blij dat ik een land woon waar we tradities zo gemakkelijk moderniseren. We zijn er stiekem als Nederlanders ook wel een beetje trots op, denk ik, dat wij moderner zijn dan onze - soms een tikje arrogante - Amerikaanse vrienden. Als ik kijk naar projecten van Movisie, de organisatie waarvoor ik werk, valt op dat we tegenwoordig ook van onze culturele minderheden vragen om kritisch te kijken naar hun eigen tradities. Een traditionele Afghaanse bruiloft? Leuk, maar dan wel met een bruid en bruidegom die elkaar zelf hebben uitgekozen. Een modernisering van eeuwenoude  huwelijkstradities dus. En soms vragen we simpelweg om tradities echt los te laten: de traditie van meisjesbesnijdenis bijvoorbeeld accepteren we niet. We zetten stevig in op het veranderen van de mentaliteit van groepen die meisjesbesnijdenis hoog in het vaandel hebben staan als ze naar Nederland komen. En ook de traditie van eerwraak bestrijden we met effectieve projecten. Met excuses over dat het ‘nu eenmaal traditie is’ kom je bij ons niet weg.

Terecht dat Nederland pertinent de kant kiest van gelijkheid en de welzijn van het individu in plaats van voor het instant houden van tradities. Oude tradities kunnen namelijk gewoon worden vervangen door nieuwe tradities die fijner en beter voor iedereen zijn. We zijn gewoon niet zo traditiegetrouw.

En daarom verbaasde het me zo dat Twitter afgelopen week bijna ontplofte door het ‘Zwarte Piet-debat’. Je zou verwachten dat Nederlanders op de klacht van racisme, pragmatisch zouden reageren door Zwarte Piet bijvoorbeeld een make-over te bieden (ik denk Mari van der Ven!) en hem te ontdoen van zijn ouderwetse en racistische kenmerken. Dan gaan we met zijn allen weer als vanouds verder met schoenen zetten, gedichten schrijven en pepernoten eten.

Maar nee hoor: net als bij onze Amerikaanse overburen zie ik verbazingwekkend verhitte discussies waarin we elkaar de huid volschelden en de ‘zwarte piet’ toespelen. ‘Blijf van onze tradities af!’. In het land waar het aantal witte jurken best mag verdubbelen mag de zwarte kleur van de Piet niet verdwijnen. Zijn we misschien dan toch meer traditiegetrouw dan we ons zelf voordoen? Of breken we met onze traditie van het aan de tijd aanpassen van tradities?

Ik wacht met spanning (en de nodige pepernoten) af wie deze Twitter discussie gaat winnen…

Dit artikel is 3450 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (3)

  1. Beste Hanneke, wat een bijzondere colum schrijf je. Ik begrijp dat je enerzijds trots bent op de homotolerantie in NL en vindt dat het fenomeen Zwarte Piet hoognodig aan innovatie toe is. Kan ik beamen. Toevallig woon ik ook samen met een vrouw en die heeft een (in mijn ogen prachtig) kleurtje. Hoe vaak die echter niet in en buiten het (katholieke) zuiden heeft moeten horen van kleine kinderen; is dat nou zwarte Piet ? in november- december is waarschijnlijk nog niets in vergelijking met wat een zeer donkere Afrikaan meemaakt die in NL rond die tijd. Hoog tijd dus dat die jarenlange discussie zich eindelijk eens omzet in een vernieuwing waardoor tenminste de naam Zwarte Piet van het toneel verdwijnt. Tradities zijn alleen goed als ze niemand in de weg zitten vind ik persoonlijk. Laat Movisie zich daar, als organisatie voor Sociale Vraagstukken dus vooral heel hard voor maken ! Het is geen kwestie van meningen, wel van (latente?) discriminatie en een opvoedingsvraagstuk denk ik. Who’s next?

  2. Beste Hanneke, Ik zie de vergelijking van zwarte pieten niet met het huwelijk voor homoseksuelen. Huwelijk is geen traditie, is iets wat je vroeger deed omdat het moest en tegenwoordig doet uit liefde. Totaal niet te vergelijken, en zeker niet met besnijdenis en eerwraak. Dat waren nooit tradities van ons en passen ook niet in ons land. Ik kan me niet voorstellen dat landen waarin eerwraak toegestaan is, zij zeggen: dit is onze traditie. Nee, ze doen dit niet uit traditie, maar uit gekrenkt gevoel. Dit heeft toch meer met agressieve mentaliteit te maken dan met traditie.
    Ik kan me nergens een racistisch elementje heugen in een zwarte Piet. Niet toen ik zelf jong was en niet nu. Ik kan me wel voorstellen dat de zwarte Piet nooit geheel zwart gepoetst uit een schoorsteen komt, dus zou wat dat betreft logischer zijn als ze meer gewoon eruit zien alsof ze door een schoorsteen zijn gekomen.
    Elk land heeft zo zijn tradities en laten we die gewoon van elkaar accepteren en respecteren.

  3. De eeuwige spanning tussen de koopman en de dominee is een gezonde oude traditie in dit land. Een unieke cultuur die in het volkslied zingt over Duits bloed en de koning van Spanje. Kortom de koopman die zijn waar verkopen moet (aan het vreemde buitenland) en beseft dat de klant koning is. Tot die klanten behoren ook Afrikaanse-Nederlanders in Nederland, die eerst in België in de dierentuin belandden en in Amsterdam op tentoonstellingen. Maar nu hebben die Afrikaanse Nederlanders kinderen van gemengd bloed die leren van het zwartepieten imago dat hun ene ouder meer waard is dan de andere. Niet fraai.Het beheersen van de geest is een effectiever middel tot sociale controle. De buitenlandse koper is al binnen; koopman tevreden. Nu de moraal nog, de dominee heeft in deze het laatste woord. De Duitsers zeggen “Erst das fressen un dann die Moral”. Het eten nis ruimschoots aanwezig in Nederland…dus is nu de Moraal aan zet. ..die de politiek de weg zal wijzen hoe vreedzaam tradities te veranderen….

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *