COLUMN Verbied bitcoins

Normaal ben ik niet zo van het verbieden. Laat mensen maar dingen proberen en fouten maken, daar komen mooie dingen van. Neem George Crum, een Amerikaanse kok die het zo zat was dat een zeurende klant zijn aardappels telkens terugstuurde omdat hij ze meer doorbakken wilde, dat hij uit boosheid de aardappels in dunne repen schilde en frituurde.

Het verbieden en centraal plannen leidt tot keurig aangeharkte voortuintjes en niet zelden tot eenvormigheid en trage ontwikkeling. Maar er zijn grenzen en bij bitcoins (en andere cryptovaluta) worden die grenzen overschreden. Verbieden die handel.

Bitcoin haalt de tussenpersoon weg

Wat zijn bitcoins eigenlijk? De bitcoin biedt mensen via ingenieuze encryptie op het internet de gelegenheid elkaar te ‘betalen’ zonder dat er een partij (bijvoorbeeld een bank) tussenzit. Zolang mensen onderling bitcoins als ruilmiddel accepteren hoeft er niet per se een tussenpersoon te zijn om de transacties te valideren.

Er zitten onschuldige en zelfs romantische kanten aan de bitcoin, maar uiteindelijk is een keuze om iets wel of niet te verbieden een kosten-baten afweging. En die pakt heel negatief uit voor de bitcoin.

Bitcoin heeft weinig voordelen

De bitcoin zal vast tot vreugde leiden onder speculanten, crypto-anarchisten, cyber-libertariërs, criminelen en Fintech geeks (financial technology), maar verder zie ik weinig baten van bitcoins. Het is een mooie toepassing van de blockchain technologie, maar daarmee heb je het wel een beetje gehad. Fans van de bitcoin roepen dat blockchain technologie een hele stroom nieuwe technologische mogelijkheden in gang zet. Dat zou kunnen, maar de prijs is te hoog.

Functie van geld

Geld is gestold vertrouwen. Geld is niet alleen een ruilmiddel waar je met iedereen over de wereld mee kan handelen zonder dat je ze kent, maar ook een rekeneenheid en een oppotmiddel. Als ruilmiddel scoort de bitcoin nog redelijk (hoewel dat inmiddels ook tegenvalt en er in de bovenwereld nauwelijks transacties met bitcoins plaatsvinden), maar op de andere functies schiet  de munt ernstig tekort.

Het lijkt leuk, een alternatief ruilmiddel voor geld, maar waarom is dat nodig? Als er één aspect van de bankenwereld voortreffelijk functioneert is het wel het betalingsverkeer. Zelfs tijdens de crisis bleef alles fier overeind. En het is nog goedkoop ook. Waar hebben we het over.

Voordeel voor criminelen

Bitcoins zijn een paradijs voor criminelen. Het is al lastig voor overheden om financiële sporen te volgen van witwassers, terroristen, phishing mail freaks, drugsdealers, kinderporno-creeps en belastingontduikers, maar met bitcoins wordt het criminelen wel erg makkelijk gemaakt. Niet zo slim.

Financiële stabiliteit

Hoe meer mensen gaan handelen in cryptovaluta hoe minder stabiel het financiële systeem wordt. Omdat bitcoins geen onderliggende economische waarde hebben en er geen toezicht op is, hebben de koersen van cryptovaluta de neiging zeer volatiel te zijn. Grote volatiliteit is slecht voor de economie, omdat risico’s stijgen en het leven van de ‘verliezers’ vaak ernstig wordt aangetast. Een acuut gevaar is dit beslist niet (daarvoor zijn cryptovaluta niet wijdverbreid genoeg), maar het wordt wel degelijk een risico als de handel in dergelijke valuta een vlucht neemt.

Bitcoins slurpen energie

Omdat bitcoins gebaseerd zijn op de rekencapaciteit van concurrerende netwerken is het energieverbruik echt enorm. Hier wordt het jaarlijkse verbruik geschat op het equivalent van 1 miljoen Trans-Atlantische vluchten of het jaarlijkse energiegebruik van heel Ierland. Bizar, zeker omdat niemand de externe effecten hiervan compenseert.

Een enkele bitcoin-transactie kost 180 Kw/u, dat is meer dan een eengezinshuishouden per maand verbruikt. Als we dat in geld uitdrukken is dat 38 euro. Per transactie. En u en ik mogen dat allemaal betalen. Of onze kinderen. Om te huilen.

Consumenten gokken en leren niet

Vanuit een meer didactische, gedragseconomische invalshoek kun je stellen dat de bitcoin consumenten het verkeerde signaal geeft. Door de hype wordt de illusie gewekt dat je rijk kunt worden door ‘slim’ te gokken met bitcoins, maar het is niet veel beter dan naar het casino gaan. Een mooie illustratie is een cartoon waarin een man aan zijn oude moeder vertelt over bitcoins. Moeder in kwestie zegt “oh ja daar had de buurvrouw het bij de kapper ook al over!”, waarna de man snel zijn bitcoins gaat verkopen.

Kun je bitcoins wel verbieden?

Verbieden die hap dus. Het is nergens goed voor en het geeft alleen maar ellende. Maar dan komt de echte probleem. Hoe doe je dat? De essentie van bitcoins is juist dat er geen enkel partij tussenzit. Het is een puur gedecentraliseerde technologie. Dat is juist wat tech-romantici er aantrekkelijk aan vinden. Die akelige overheid en die nare banken hebben mooi het nakijken!

Slijpen aan de randen

Rechtstreeks aanpakken is moeilijk, zo niet onmogelijk, maar overheden kunnen wel van alles  doen om cryptovaluta heel onaantrekkelijk te maken. Zo kun je het handelen onwettig maken. Dat betekent dat alle bonafide handelaren en speculanten afhaken en de koersen ongetwijfeld zullen instorten. Cryptovaluta worden zo qua imago gedegradeerd tot het niveau van kinderporno.

Verbied het converteren

Iets anders wat overheden kunnen doen is het converteren van bitcoins in euro’s of dollars verbieden. Dat zou wel moeten betekenen dat alle landen in de wereld meedoen (anders cash je je bitcoins in een ander land) en alle cryptovaluta tegelijk aan de beurt zijn (anders ruil je de ene voor de andere cryptomunt).

Klusje voor de EU

Als de Europese Unie haar burgers een plezier wil doen en het klimaat wil sparen, moet ze alles op alles zetten om cryptovaluta zo onaantrekkelijk mogelijk te maken. De Fintech geeks moeten maar wat slimmers verzinnen om aan hun trekken te komen. Mag ik alvast een hint geven? Zet blockchain in voor sociale doelen. Dan doe je tenminste iets nuttigs.

Marcel Canoy is distinguished lecturer Erasmus School of Accounting and Assurance, en columnist voor www.socialevraagstukken.nl.

Foto: BTC Keychain (Flickr Creative Commons)

Dit artikel is 1280 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (5)

  1. Inderdaad… de bitcoin is het ook niet (m.i. juist doordat het slecht is opgezet en duidelijke wetgeving ontbreekt). Maar… Er zal vroeg of laat toch echt iets gaan veranderen.
    Zoals wij ons er nu over kunnen verbazen dat West-Europeanen in de Middeleeuwen zich een wereld zonder het alziende oog van een imaginaire gedaante genaamd ‘God’ niet voor konden stellen, zo verbazen steeds meer weldenkenden zich er nu over, dat de grote massa rotsvast gelooft dat het volkomen normaal is als een bedrijf (bijv rabobank) met een service waar hooguit 2 uurtjes copy paste werk in zit (namelijk het regelen van een hypotheek, wat neerkomt op het invullen van een naam plus salaris en leeftijd etc in de computer en de rest gaat min of meer vanzelf), voor de koper van dat middagje serviceverlening door de bank betekent, dat hij minstens 10 jaren extra moet werken. Het is als je het rookgordijn aan bankiersgebral negeert en alleen de kale feiten onder de streep bekijkt (2 uur versus 10 jaar werkelijke arbeid), te absurd voor woorden. Too big to fail… Ja, het geloof in banken is too big. De westerse samenleving heeft een totaal verstoorde balans, ‘de gewone mensen’ werken als goedgelovige stompzinnige zombies voor accummulatie van geld in de aparte klasse van het grootkapitaal. Let wel, krediet komt van credo, ‘ik geloof’. Steeds minder mensen geloven de marketingbullshit die ook in dit artikel weer gespuid wordt – “je geld is veilig” – niet. Je werkt als aanschaffer van een hypotheek zowat 2x zo lang omdat er een zich almaar volzuigende parasiet tussenzit die werkelijk geen zak uitvoert, laat staan veiligheid garandeert.
    De kans dat er uiteindelijk een bancair systeem ontstaat, dat gebaseerd is op een goed opgezette en gereguleerde /gecertificeerde blockchain-cryptocurrency – en dat dat vele malen goedkoper kan dan het huidige bancaire systeem, lijkt mij zeer groot.

  2. “Geld is gestold vertrouwen”, maar dat vertrouwen heeft nogal een knauw gekregen in de afgelopen jaren. De opkomst van Bitcoins is te zien als een reactie op bankiers die hun fouten volledig hebben afgewenteld op de belastingbetaler. Denk aan het opkoopprogramma van de ECB waar er 60 miljard euro per maand wordt ‘bijgedrukt’, zonder dat die biljetten ook echt gedekt worden door economische waarde. Er wordt uit het niets geld gecreëerd om de banken te helpen, en de rekening is voor de burger. Bij Bitcoin is de totale maximale geldvoorraad van tevoren vastgesteld, waardoor zo’n gigantische devaluatie niet kan plaatsvinden, by design. Bitcoin is eigenlijk te beschouwen als een spel met strikte regels waarvan je zeker weet dat ze niet kunnen veranderen, en is zo ontworpen dat er niet één machtige spelleider is die iets aan deze afspraken kan veranderen. Bankiers zijn daar bang voor en roepen om een verbod, want in het huidige financiële spel hebben zij alle macht om zaken te beïnvloeden. Democratisering van ons geldsysteem is niet in hun belang.

    Ik hoop op een column waarin duidelijk wordt gemaakt dat het wantrouwen van de Bitcoin-enthousiastelingen onterecht is en dat alles wel goed komt met ons huidige monetaire systeem. Het aanzetten van de geldpers, het gebrek aan systeemveranderingen na de crisis, het feit dat de financiële wereld feitelijk weinig tastbare waarde toevoegt plus het gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel vanuit de sector, lijken me alvast geen goede signalen.

  3. Cryptovaluta zijn niet meer tegen te houden en hebben de toekomst. Of Bitcoins zelf de toekomst hebben is een andere vraag maar daar gaat het eigenlijk niet om.
    De oorzaak voor het ontstaan van de cryptovaluta is gelegen in het feit dat het huidige bancaire systeem faalt doordat haar geldschepping is gebaseerd op ongedekt geld en daarmee op schuld.
    Sinds WO 2 hebben heeft zich overal in de wereld meer dan 150 maal een financiële geldcrises voorgedaan en de crises van 2008 als ‘hoogtepunt’.
    Grote maatschappelijke en economische ontwrichting was het gevolg.
    Het huidige bancaire systeem is in feite een ‘piramidespel’ dat afgedekt wordt door de overheid. De ECB speelt hierbij een hoofdrol door de rentestand kunstmatig laag te houden waardoor de overheid de beschikking krijgt over ‘gratis geld’.
    De overheid en de banken vormen een gezamenlijk financieel macht kartel waarbij de financiële wil van de burger volledig ondergeschikt wordt gemaakt.
    De burger en het bedrijfsleven zoeken nu naar andere financiële wegen middels de cryptomunt om aan de financiële dictatuur van banken, afgedekt door de overheid te ontkomen.
    Het huidige bancaire systeem heeft maffiose trekken en de cryptomunt biedt daarvoor de mogelijkheid om daaraan te ontkomen.
    Bovenstaand artikel riekt dan ook naar ongefundeerde bankenlobby zoals dat nog steeds aan de economische faculteiten gedoceerd wordt.
    Een mooie literatuurverwijzing over dit onderwerp is het boek van auteur Bernard Lietaer met als titel: ‘The Future of Money’ (’99) dat handelt over alternatieve geldsystemen waarbij de rol van de banken wordt geminimaliseerd want dat is hard nodig.

  4. Helder betoog. Maar ik denk dat we toch door moeten gaan met ‘schaduwvaluta’ om de volgende redenen.

    Wat nog veel meer geld kost dan 38 euro per bitcointransactie is bijvoorbeeld jeugdzorg die niet terecht komt op de plek waar het hoort te zijn. Kan bij een crisis in de tonnen lopen. En dan heb ik het alleen nog maar over het boekhoudkundige geld op papier. De maatschappelijke kosten hiervan zijn onbetaalbaar. Ik wil niet leven in een land waarin drop-outs worden weggemoffeld in peeskamers (Amersfoort) omdat wij ons passende onderwijs en de jeugdzorg niet op orde hebben.

    In de VS wordt op dit moment gewerkt aan blockchaintechnologie met algoritmen die het mogelijk maakt om o.a. uithuisplaatsingen en geweld achter de voordeur te voorkomen. Die algoritmen ondersteunen de decision makers op zo’n manier dat zij niet meer hoeven te handelen op basis van aannames of emoties maar feiten.

    Om op een verantwoorde manier de beste (in)koop te kunnen doen wat jeugdzorgaanbieders betreft (en het JGZ-kartel open te breken met disruptieve Apps die geen enkel geheim meer laten bestaan over de geleverde kwaliteit van zorg) heb je een testvaluta nodig die verbonden is met de mores van de financiële markt. Of we gaan voor elk kind een grijs pakketje in een lunchtrommeltje stoppen voor de EHBO bij elke crisis die je mogelijk zou kunnen overkomen als kind. Een soort Alles-in-één-pakket waar niemand wat mee kan maar wel alle risico’s afdekt voor de instituten die verantwoordelijk zijn voor de betreffende wettelijke kerntaken. Op het doosje zetten we: ‘Zoek het uit joh, want je kunt het zelf!’ Natuurlijk gestileerd in de te gekke VVD-huisstijl.

    O ja. Niemand dwingt je om te beleggen of te handelen in cryptovaluta.

    Instappen in cryptovaluta is sec op een verantwoorde manier te doen als je deze uit de hand gelopen rekeneenheid onderdeel uit laat maken van een asset mix in combinatie met een psychologisch profiel. Dus je stelt vantevoren vast bij welk negatief rendement de belegger wakker ligt en op basis daarvan wordt een portefeuille samengesteld met verschillende soorten beleggingen die over en weer een (schok)dempend effect op elkaar hebben.

    Iedereen weet dat je niet risicovol moet beleggen in valuta die extreem volatiel zijn behalve als je het geld kunt missen. Dit soort dingen gebeurden 100 jaar geleden ook. Kostwinners die verkeerde besluiten namen op de brokkenpilotenbeurs en de vrouw des huizes die naar de lommerd moest met haar juwelen om de huur te betalen.

    Tegenwoordig praten de vrouwen mee over macro-economische zaken die sociaal-economische effecten hebben.

  5. Laat duidelijk zijn een cryptovaluta hebben als belegging is een risicovolle investering. Zoals in het artikel ook staat: het staat gelijk aan gokken. De cryptovaluta benaderen vanuit die hoek is geen recht doen aan wat de betekenis kan zijn voor ons monetaire stelsel en ja de rol van de bank zal daardoor een andere worden. Een rol die is tot nu toe niets anders was dan dezelfde luchtbel die wordt toegedicht aan cryptovaluta. Het is nu al bekend dat er in 2018 cryptovaluta op de markt komen met een z.g KYC compliance. KYC staat voor Know Your Custumer/Cliënt wat zoveel inhoud als wat bij banken ook geld en dat is dat je niet anoniem geld kan transporteren van de een naar de ander. Waardoor cryptovaluta als geldmiddelen, in de zin van betalingsverkeer, volop kan bestaan en bij dit systeem is er sprake van een systeem waar een organisatie achter zit en dus ook de grote schommelingen zal controleren.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *