Acceptatie van homoseksualiteit onder middelbare scholieren neemt in Nederland schrikbarend snel af. Volgens de laatste cijfers uit het vierjaarlijks Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-onderzoek, een initiatief van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut, staat 22 procent van de jongens positief tegenover homoseksualiteit. Vier jaar eerder was dat 40 procent. De acceptatie van homoseksualiteit onder meisjes daalde in die periode van 78 procent naar 51 procent.
NIP zwijgt
In tijden van polarisatie, religieus extremisme en manosfeer-influencers zijn dit extra verontrustende cijfers.
Bovenal doet de stilte geen recht aan de gemaakte progressie in het vakgebied
Des te opmerkelijker dat een beroepsvereniging als het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) zich in een angstvallig stilzwijgen hult over de toenemende homohaat, en dat al jaren lang.
Dat zwijgen is in tegenspraak met de ambitie van het NIP om bij te dragen aan een veerkrachtige samenleving. Bovenal doet de stilte geen recht aan de gemaakte progressie in het vakgebied. Homoseksualiteit wordt volgens de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) al ruim een halve eeuw niet meer als afwijking gezien.
De DSM, waarvan in 2013 de laatste (vijfde) editie verscheen, geldt internationaal als hét naslagwerk dat definieert wie geestelijk gezond is en wie niet. In de eerste editie van de DSM (1952) stond homoseksualiteit nog bovenaan de lijst met seksuele perversies. Homo’s en lesbiennes mochten daarom worden gestraft voor hun verderfelijke voorkeuren en gedwongen tot genezing.
Geen ziekte meer
De meeste psychiaters en psychologen beschouwden homoseksualiteit destijds als aangeleerd gedrag. Gedrag dat dus ook weer afgeleerd kon worden – bijvoorbeeld door castratie, lobotomie of conversietherapie. Bij die laatste behandeling kregen homoseksuelen en lesbiennes elektrische schokken toegediend bij het zien van erotische foto’s van mensen van hetzelfde geslacht. Behandeling zou goed zijn voor de betrokkenen zelf, en voor de samenleving.
Miljoenen mensen waren in één keer mentaal gezond
Tegen de omstreden behandelmethoden toentertijd en de bedenkelijke opvatting over homoseksualiteit trok een aantal jonge activistische psychologen en psychiaters in mei 1970 ten strijde op de jaarlijkse conventie van de American Psychiatric Assocation (APA), de invloedrijkste beroepsvereniging van psychiaters ter wereld én uitgever van de DSM.
Het protest was de opmaat voor meer dialoog en groeiende twijfel of homoseksualiteit wel als ziekte beschouwd mocht worden. De campagne van de actievoerders, onderwerp van de ijzersterke documentaire Cured leidde ertoe dat de APA op 15 december 1973 homoseksualiteit als geestesziekte officieel schrapte uit de DSM. Miljoenen mensen waren in één keer mentaal gezond.
Kom uit de kast
Het NIP heeft de morele plicht telkens als homofobie de kop opsteekt de samenleving expliciet op deze stap voorwaarts in onze beschaving te wijzen.
Het conservatieve NIP-bestuur kan niet blijven volharden in zijn zwijgen
Het kan bijvoorbeeld de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (KNVB) volgen. De bond nam deel aan de Canal Pride en diverse voetbalprominenten hebben meermaals stevige statements gemaakt tegen de oprukkende homohaat op de voetbalvelden.
Het aartsconservatieve NIP-bestuur kan niet blijven zwijgen. Wil het NIP meer bijdragen aan een veerkrachtige samenleving dan louter het communiceren van papieren ambities, dan moet het bestuur eindelijk eens onomwonden met een publiek standpunt uit de kast komen. Blijft dat uit, dan roept hopelijk de ledenraad van de beroepsvereniging dat bestuur ter verantwoording.
Vittorio Busato is psycholoog, auteur en journalist.
Foto: Ketut Subyantu via Pexels.com