De interviews in het jaarboek van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken zijn gemaakt door Marcel Ham en Piet-Hein Peeters. Negentien experts en sleutelfiguren kijken terug op de gevolgen van de decentralisaties op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet in de gemeente. Wat is er van de beloften van nabijheid terecht gekomen?
Het ging om de grootste verbouwing van de verzorgingsstaat sinds zijn ontstaan
Op 1 januari 2015 werden gemeenten verantwoordelijk voor een fors pakket aan voorzieningen die mensen ondersteunen bij de zorg voor kinderen en jongeren (de Jeugdwet), thuis wonen (een herziene Wet maatschappelijke ondersteuning) of werk vinden (de Participatiewet).
De toen 393 gemeenten kregen voor die extra taken ruim 10 miljard euro mee, dat was een miljard minder dan daarvoor op de rijksbegroting stond. Ruim 1,8 miljoen mensen maakten op dat moment gebruik van een voorziening die sindsdien onder het sociaal domein valt. Het ging om de grootste verbouwing van de verzorgingsstaat sinds zijn ontstaan.
Vier grote ambities
Samengevat hadden de ‘decentralisaties’ vier grote ambities:
- integraal kunnen werken;
- nabijer zijn;
- meer ruimte voor professionals;
- meer ruimte voor burgers (burgerkracht, zelfredzaamheid, eigenaarschap).
Wanneer deze vier ambities gerealiseerd zouden worden, dan zouden burgers die dat nodig hebben, betere ondersteuning krijgen dan voorheen, zo was de verwachting.
Terug- en vooruitblik
De negentien geïnterviewden in het jaarboek van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken zijn hierop bevraagd. Behalve om een feitelijke beschrijving van de ideeën en verwachtingen destijds, hun analyse en oordeel over de afgelopen tien jaar, gaan de geïnterviewden ook in op hoe het verder moet.
De mensen die aan het woord komen in Als we dat hadden geweten. Naar een beter lokaal sociaal domein zijn Erik Dannenberg, Jos van der Lans, Pieter Hilhorst, Albert-Jan Kruiter, Houriya Harrane, Sjef van der Klein, Jenny Zwijnenburg, Silke van Arum, Renske Imkamp, Thijs van Mierlo, Niels Uenk, Patricia van Echtelt, Hannah Hollestelle, Sandra Loerakker, Sonja Visser, Irene Niessen, Sharon Stellaard, Jan-Kees Helderman en Leonard Geluk.
Het jaarboek 2024 van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken kun je bestellen bij Uitgeverij Van Gennep.