Adoptie: alleen als het echt niet anders kan

Via adoptie hebben kinderen uit onder meer: Griekenland, China, Indonesië, Zuid-Korea, Vietnam, India en Colombia nieuwe ouders gevonden in Nederland.  Maar het wordt wel tijd dat we vaker de principiële vraag stellen of adoptie wel de oplossing is. Met name als de ouders hun kind afstaan vanwege ontoereikende financiën.

De constatering dat de meeste mensen kinderen adopteren omdat hun kinderwens onvervuld is gebleven, zal nauwelijks tot verbazing leiden. Naast die onvervulde kinderwens is er ook sprake van betrokkenheid met kinderen in nood. Kinderen die veelal in landen buiten Europa geboren zijn en wegkwijnen in tehuizen die vies, vuil en voos zijn.

Vanuit welk motief de aspirant-adoptieouders ook handelen, zij moeten geduld en doorzettingsvermogen hebben want de adoptie van kinderen is een ingewikkeld, langdurig  en kostbaar proces. Om een weg te vinden in de vaak ondoorzichtige bureaucratie van de diverse adoptielanden zijn er in Nederland ruim veertig jaar geleden adoptiebureaus opgericht. De voornaamste taak van deze organisaties is om aspirant-adoptieouders en -kinderen met elkaar in contact te brengen. Dat doen ze met volle inzet en veelal integer.

Wat niet wil zeggen dat ze het dus altijd goed hebben gedaan. Soms waren ze te goed van vertrouwen en hebben ze onvoldoende gecontroleerd of de kinderen die ter adoptie  werden aangeboden ook echt door de biologische ouders waren afgestaan voor adoptie. Recent nog werden Chinese kinderen geadopteerd die naderhand geroofd bleken door ambtenaren. Ook onlangs kwam een organisatie in het nieuws omdat ze had samengewerkt met een malafide kindertehuis in Zuid-India. Dit soort incidenten doet het imago van de organisaties geen goed en ook adoptie in het algemeen komt zo in een verdomhoekje terecht. Ten onrechte, want daardoor zou vergeten worden dat de  adoptiebureaus de kindertehuizen in adoptielanden ook helpen om bijvoorbeeld bedden, onderwijsmateriaal en schooluniformen te kopen.

Is adoptie wel de oplossing?
Hoewel ik vind dat de adoptielanden het probleem van hun overvolle wees- en kindertehuizen eigenlijk zelf zouden moeten oplossen, zou ik er niet voor willen pleiten om de ondersteuning en de adoptie vanuit Nederland stop te zetten. Überhaupt is de vraag of adoptie afgeschaft moet worden, onzinnig. Er zullen altijd kinderen zijn die niet bij  hun biologische ouders (kunnen) opgroeien en er zullen ook altijd adoptieouders nodig zijn om de zorg voor die kinderen op zich te nemen.

Wel moet vaker de principiële vraag worden gesteld of adoptie de oplossing is voor biologische ouders die hun kind moeten afstaan vanwege ontoereikende financiële  middelen. Is er geen manier om ervoor te zorgen dat ouders wel voldoende geld hebben om voor hun kinderen te zorgen? Met de kosten van een adoptie, gemiddeld tussen 15 en 20 duizend euro, kun je heel wat gezinnen ondersteunen. Pas als het echt niet anders kan, zou adoptie overwogen moeten worden. Op voorwaarde dat de adoptieouders eerst in het land zelf worden gezocht en pas in latere instantie in een ver buitenland zoals Nederland.

Worsteling met identiteit
Voor een succesvolle adoptie, van een hier of daar geboren kind, is een kritische houding vereist. Van de adoptiebureaus, die elk kindertehuis of contactambtenaar met gezond wantrouwen tegemoet moeten treden. Kloppen de overgelegde gegevens, zijn onze partners in het adoptieland betrouwbaar, waar komen de kinderen die ter adoptie worden aangeboden vandaan?

Ook de aspirant-adoptieouders moeten kritisch zijn, tegenover het bemiddelende adoptiebureau en tegenover zichzelf. Is het bureau betrouwbaar, en met wie werkt het samen? Wat ze in ieder geval niet moeten doen is te snel kinderen willen adopteren uit landen die door natuurrampen zijn getroffen. En natuurlijk is de belangrijkste vraag: zijn wij de juiste personen om een adoptiekind te verzorgen en op te voeden? Hebben wij voldoende nagedacht over wat adoptie betekent voor de eigen identiteit van het kind?

Het kind zal voortdurend vragen krijgen als ‘gôh, waar kom je vandaan?’ en ‘hoe ben je naar hier gekomen?’ Mensen stellen die vragen over het algemeen uit nieuwsgierigheid, niet uit kwaadwillendheid. Maar die vragen maken de worsteling met de eigen identiteit van het adoptiekind wel moeilijker. Hij worstelt niet alleen met de vraag ‘wie ben ik?’, maar ook ‘wiens eigenschappen zou ik hebben?’ en ‘op wie van mijn onbekende biologische ouders lijk ik het meest?’ En niet te vergeten: ‘waarom ben ik afgestaan en moest ik geadopteerd worden?’

Denk je als aspirant- adoptieouders dan nog steeds dat adoptie voor een kind goed is, dan zou ik zeggen: hoera.

René Hoksbergen is emeritus hoogleraar Adoptie aan de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen zijn boek 'Kinderen die niet konden blijven - zestig jaar adoptie in beeld’.

Dit artikel is 1104 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (2)

  1. Geachte heer Hoksbergen,

    Een mooi stuk over adoptie van buitenlandse kinderen. Gezond van toon en wijzend op eventuele problemen in de toekomst.
    Mijn vraag aan u is, waarom kan een adoptie die binnen Nederland heeft plaatsgevonden niet ongedaan worden gemaakt. Ik heb stad en land afgezocht maar telksens kom ik uit bij naamswijziging. Dat is uiteraard een optie maar ik wil gewoon mijn natuurlijke moeder, die ik inmiddels langer ken dan mijn adoptieouders weer als mijn moeder inclusief de naam die erbij hoort. Ik heb als 15 jarig meisje een adoptie gehad waarbij zowel mijn voor als mijn achternaam zijn gewijzigd. Mijn adoptie is geen succes geweest! Ik heb inmiddels al 25 jaar geen contact met mijn adoptieouders en broers. Mijn natuurlijke moeder is sinds mijn 19e terug in mijn leven en haar beschouw ik ook daadwerkelijk als mijn moeder. Officieel is zij echter niets meer van mij. Waarom is het alleen maar mogelijk om tot je 23e levensjaar een adoptie ongedaan te maken. Wat weet een jong volwassene op 23 jarige leeftijd? Houdt ie zich met deze zaken bezig. Ik ben van mening dat het niet het geval is. Nu ben ik 44 jaar en probeer ik erachter te komen waarom ik mijn adoptie, waar ik niet bewust voor heb gekozen niet ongedaan kan maken.

    Ik ben zeer benieuwd hoe u denkt over deze kwestie. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat er meerdere mensen zijn zoals ik die hun adoptie ongedaan willen maken. Officieel en dus niet alleen via naamswijziging een andere naam aannemen. Het betreft een zaak van het hart en minder van het verstand!

    Ik hoop dat u mij hierover meer kan vertellen!

    Met vriendelijke groet,
    Martine Tan
    mar10ne66@hotmail.com

  2. Als je nu adoptie kosteloos zou maken met strenge regels dat je wel goed en met goede bedoelingen voor een kind zult zorgen, zou er minder kinderhandel zijn. Zie de westerse landen o.a Engeland en Nederland, geen hoge kosten adoptie. Natuurlijk te beginnen met land van herkomst voor het welzijn van het kind op de eerste plek. De regeringen in die landen moeten zorgen dat er minder kinderen geboren moeten worden wiens ouders het niet lukt om kinderen op te voeden om welke redenen dan ook inclusief financiële redenen. (ergens gelezen als vergelijking en zo waar, dat wanneer je geen geld hebt voor een auto, dan kun je het ook niet kopen, zo is het met kinderen maken ook, een zeer grote risico in een land die niet stabiel is laat staan met crisis tijden, zie onze crisis deze jaren, ook minder kinderen worden er geboren) Leer het volk om verantwoordelijk te zijn ongeacht diens godsdienst of niet. Ik weet ook dat het een politieke spel is om aan weeskinderen geld te verdienen en iedereen erom heen is dan de slachtoffer, de kind op de 1e plek. Zo typisch mensheid. Er zou meteen een verandering moeten komen. Ikzelf heb nooit de behoefte aan voortplanting gehad, maar pleegzorg en adoptie staat bij mij op de hoogste plek, ongeacht dier of mens. Ik wens dit nare wereld voor niemand, maar als je kunt en wilt (moet) helpen doe het dan ook en doe het goed, help de kinderen die niemand hebben en in een benarde situatie zitten. Wij hebben trouwens allemaal een identiteitscrisis, ik ook, ongeacht of je nu in land van herkomst bent geboren/opgegroeid of in een andere land, maar begrijp ook voor adoptiekinderen die daardoor een extra ‘handicap’ hebben, nog een moeilijkheidsgraad méér in dit harde wereld.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *